Okres wypowiedzenia umowy o pracę i 21 dni na odwołanie
Zanim policzysz, ile masz jeszcze pracować, sprawdź trzy rzeczy: który okres wypowiedzenia dotyczy Twojej umowy, kiedy dokładnie się kończy i czy nie biegnie już termin na odwołanie. Pierwszą zwykle wszyscy znają, na drugiej i trzeciej ludzie tracą pieniądze.
Który okres obowiązuje
Wszystko zależy od rodzaju umowy i, w dwóch z nich, od stażu.
Umowa na czas nieokreślony i na czas określony. Okres wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi (art. 36 § 1 KP):
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
- 1 miesiąc, jeżeli był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;
- 3 miesiące, jeżeli był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Te same okresy dotyczą wypowiedzenia przez pracownika i przez pracodawcę, bo każda ze stron może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem (art. 32 § 1), a art. 36 nie rozróżnia, kto wypowiada. Umowa na zastępstwo jest umową na czas określony, więc liczysz ją tak samo. Starsze poradniki odwołują się w jej sprawie do art. 33 i 33[1], ale oba te przepisy są dziś uchylone.
Umowa na okres próbny. Okres wypowiedzenia wynosi (art. 34):
- 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni;
- 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie;
- 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.
Umowę na okres próbny zawiera się na czas nieprzekraczający 3 miesięcy (art. 25 § 2). Jest jedna szczególna reguła: umowa na okres próbny rozwiązuje się z upływem tego okresu, a przed jego upływem może być rozwiązana za wypowiedzeniem (art. 30 § 2). Jeżeli więc umowa próbna ma się zakończyć za dwa miesiące, nikt nie musi jej wypowiadać.
Jak liczyć staż
Do okresu zatrudnienia, od którego zależy długość wypowiedzenia, wlicza się także czas pracy u poprzedniego pracodawcy, jeśli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach z art. 23[1], oraz w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy (art. 36 § 1[1]). To częsta sytuacja po przejęciu zakładu pracy. Staż ten wylicza się w latach i miesiącach u danego pracodawcy, więc kto pracował dwa lata i jedenaście miesięcy, ma jeszcze miesiąc, nie trzy. Trzymiesięczny okres należy się dopiero od trzech pełnych lat.
Dwa wyjątki z tego samego artykułu. Jeżeli pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie, strony mogą w umowie ustalić, że okres dwutygodniowy będzie wynosił 1 miesiąc, a miesięczny 3 miesiące (§ 5). Po dokonaniu wypowiedzenia strony mogą także ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy, a ustalenie takie nie zmienia trybu rozwiązania (§ 6).
Kiedy okres się naprawdę kończy
To jest część, na której ludzie się mylą. Okres wypowiedzenia obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca (art. 30 § 2[1]). Wpisana w umowie liczba tygodni czy miesięcy to więc punkt wyjścia, a nie dzień zakończenia pracy.
Przykład. Pracodawca wręcza pismo w czwartek 12 listopada 2026 r. Pracownik ma staż co najmniej 6 miesięcy, więc okres wypowiedzenia wynosi miesiąc. Zgodnie z art. 112 KC termin miesięczny kończy się z upływem dnia o tej samej dacie, czyli 12 grudnia. Ale art. 30 § 2[1] KP przesuwa koniec na ostatni dzień miesiąca, więc umowa rozwiązuje się 31 grudnia 2026 r. Gdyby pracownik miał trzymiesięczne wypowiedzenie, termin według art. 112 KC wypadłby 12 lutego, a umowa wygasłaby 28 lutego 2027 r.
Żeby okres się skończył w ostatnim dniu miesiąca bez „doliczania”, wypowiedzenie musiałoby być doręczone w ostatnim dniu miesiąca. Pismo, które przychodzi dzień później, daje cały następny miesiąc.
Pismo i przyczyna
Oświadczenie o wypowiedzeniu składa się na piśmie (art. 30 § 3). Jeśli wypowiada pracodawca umowę na czas określony albo nieokreślony, musi w nim wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie (art. 30 § 4) i zamieścić pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy (art. 30 § 5). Pracownik, który wypowiada umowę, przyczyny podawać nie musi.
Przy wypowiedzeniu umowy na czas określony lub nieokreślony pracodawca ma też obowiązek zawiadomić o zamiarze wypowiedzenia reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, jeśli taka działa, podając przyczynę. Związek może w ciągu 5 dni zgłosić umotywowane zastrzeżenia, a pracodawca po ich rozpatrzeniu decyduje (art. 38).
Co się dzieje w okresie wypowiedzenia
Pracujesz i dostajesz wynagrodzenie jak dotąd, o ile pracodawca nie zwolni Cię z obowiązku świadczenia pracy. Jeśli to zrobi, zachowujesz prawo do wynagrodzenia (art. 36[2]). Zwolnienie nie skraca okresu wypowiedzenia, tylko zdejmuje obowiązek przychodzenia.
W okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę przysługuje Ci zwolnienie na poszukiwanie pracy z zachowaniem wynagrodzenia: 2 dni robocze przy dwutygodniowym i miesięcznym okresie, 3 dni robocze przy trzymiesięcznym (art. 37). To uprawnienie dotyczy wypowiedzenia przez pracodawcę, nie przez pracownika.
Pracodawca może skrócić okres trzymiesięczny, ale tylko wtedy, gdy wypowiedzenie następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, i najwyżej do 1 miesiąca. Wtedy pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia, a ten okres wlicza się do stażu, jeśli pracownik pozostaje w nim bez pracy (art. 36[1]). Żaden inny powód skrócenia nie wynika z tego artykułu. Wcześniejszy koniec umowy możesz ustalić z pracodawcą wspólnie po wypowiedzeniu (art. 36 § 6).
Kiedy wypowiedzieć nie wolno
Kilka przepisów wprowadza ochronę przed wypowiedzeniem. Ich pełna lista jest dłuższa, a to najważniejsze.
- Urlop i usprawiedliwiona nieobecność. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w czasie urlopu pracownika ani innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeśli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia (art. 41).
- Wiek przedemerytalny. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (art. 39). Ochrona nie dotyczy pracownika, który uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (art. 40).
- Ciąża i urlopy rodzicielskie. W okresie ciąży, urlopu macierzyńskiego oraz od dnia złożenia wniosku o urlop macierzyński, ojcowski, rodzicielski i niektóre inne pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy ani prowadzić przygotowań do wypowiedzenia, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracownika i zgodę wyraziła zakładowa organizacja związkowa (art. 177).
- Urlop wychowawczy. Od dnia złożenia wniosku o urlop wychowawczy albo o obniżenie wymiaru czasu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy, z wyjątkami upadłości, likwidacji i winy pracownika (art. 186[8]).
Wypowiedzenie w okresie takiej ochrony jest naruszeniem przepisów, które daje podstawę do odwołania, o którym niżej.
21 dni na odwołanie
Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę (art. 264 § 1). Gdy umowę rozwiązano bez wypowiedzenia albo wygasła, żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się w tym samym terminie, liczonym od doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy (art. 264 § 2). Żądanie nawiązania umowy o pracę wnosi się w ciągu 21 dni od doręczenia zawiadomienia o odmowie przyjęcia do pracy (art. 264 § 3).
To krótki termin, którego nie warto liczyć „na oko”. Liczy się od doręczenia, a nie od daty wpisanej w piśmie. Przykład: pismo odebrane we wtorek 3 listopada 2026 r. Dnia, w którym pismo doręczono, nie wlicza się do terminu, więc ostatnim dniem na wniesienie odwołania jest wtorek 24 listopada 2026 r.
Jeśli terminowi uchybiono bez swojej winy, sąd na wniosek pracownika przywraca go postanowieniem. Wniosek składa się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia i trzeba w nim uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające przywrócenie (art. 265). Tej furtki nie należy jednak traktować jako planu.
Co może orzec sąd
Jeżeli sąd ustali, że wypowiedzenie umowy na czas określony lub nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów, orzeka, zależnie od żądania pracownika, o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeśli umowa już się rozwiązała, o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu (art. 45 § 1). Sąd może nie uwzględnić żądania przywrócenia do pracy, jeśli uzna je za niemożliwe lub niecelowe, i wtedy orzeka odszkodowanie (art. 45 § 2). Takiej swobody sąd nie ma przy pracownikach objętych szczególną ochroną z art. 39 i 177, chyba że przywrócenie jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 41[1] (art. 45 § 3).
Odszkodowanie wynosi od dwóch tygodni do trzech miesięcy wynagrodzenia, ale nie mniej niż wynagrodzenie za okres wypowiedzenia (art. 47[1]). Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej niż za 2 miesiące, a przy trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia nie więcej niż za miesiąc (art. 47). Wyjątek ma pracownik chroniony przed wypowiedzeniem z art. 39 albo pracownica w ciąży lub na urlopie macierzyńskim, którym wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy.
Osobna reguła dotyczy umowy na okres próbny. Jeżeli wypowiedzenie nastąpiło z naruszeniem przepisów, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać (art. 50 § 1). Przywrócenia do pracy nie ma.
Na koniec
W dniu ustania stosunku pracy pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy (art. 97 § 1). Zachowaj kopię pisma wypowiadającego oraz kopertę albo potwierdzenie odbioru, bo od niego liczy się termin. Czy w Twojej sprawie wypowiedzenie jest zasadne, zależy od przyczyny i trybu, które trzeba ocenić na podstawie dokumentów. Jeśli masz wątpliwości, nie czekaj do ostatniego dnia z 21. Orzeczenia sądów w sprawach z prawa pracy zebraliśmy w zestawieniu orzeczeń, a adres właściwego sądu znajdziesz w naszym wykazie sądów.
Podstawa prawna i źródła
- Art. 25, 30, 32, 34, 36, 36[1], 36[2], 37 do 39, 41, 44, 45, 47, 47[1], 50, 97, 177, 186[8], 264 i 265 Kodeksu pracy, tekst ujednolicony ze stanem na 14 października 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1245).
- Art. 110 do 112 Kodeksu cywilnego (stan na 3 listopada 2026 r.), stosowane do stosunku pracy odpowiednio na podstawie art. 300 Kodeksu pracy.
Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Skutki prawne zależą od okoliczności konkretnej sprawy.
