Kalkulator odsetek ustawowych i za opóźnienie
Policz odsetki ustawowe, ustawowe za opóźnienie, w transakcjach handlowych albo umowne za dowolny okres od 2016 roku. Kalkulator sam dzieli okres na odcinki, bo stopa referencyjna NBP zmieniała się po drodze.
Chcesz dochodzić tej kwoty?
Opisz sprawę, a wskażemy przepisy i dalsze kroki. W polu opisu dołączyliśmy podsumowanie obliczenia: rodzaj odsetek, kwotę, okres i wynik. Widzisz je w całości i możesz zmienić albo usunąć przed wysłaniem.
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% od 5 marca 2026. Z niej liczą się wszystkie odsetki ustawowe: za opóźnienie to dziś 9,25% w stosunku rocznym, zwykłe ustawowe 7,25%, a w transakcjach handlowych 13,75% przez całe bieżące półrocze. Kalkulator powyżej uwzględnia każdą zmianę stopy od 2016 roku, więc nie musisz jej sprawdzać ręcznie.
Z czego wynikają stawki
Odsetki ustawowe to stopa referencyjna NBP plus 3,5 punktu procentowego (art. 359 § 2 KC). Odsetki ustawowe za opóźnienie, czyli te, które należą się wierzycielowi, gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą, to stopa plus 5,5 punktu (art. 481 § 2 KC). Obie stawki zmieniają się razem ze stopą NBP, od dnia, od którego obowiązuje nowa stopa. Tak było 5 marca 2026 roku, gdy stopa spadła z 4,00% do 3,75%, a odsetki za opóźnienie z 9,5% do 9,25%.
Jest też sufit. Odsetki z umowy nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych, a odsetki za opóźnienie dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 359 § 2¹ i art. 481 § 2¹ KC). Jeżeli umowa przewiduje więcej, należą się tylko odsetki maksymalne (art. 359 § 2² i art. 481 § 2² KC). Dziś to 14,5% i 18,5% w stosunku rocznym.
Ile wynoszą odsetki dzisiaj
| Rodzaj odsetek | Stawka roczna | Jak powstaje |
|---|---|---|
| Stopa referencyjna NBP | 3,75% | od 5 marca 2026 |
| Odsetki ustawowe (art. 359 § 2 KC) | 7,25% | stopa referencyjna plus 3,5 pp |
| Odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 § 2 KC) | 9,25% | stopa referencyjna plus 5,5 pp |
| Odsetki maksymalne (art. 359 § 2¹ KC) | 14,5% | dwukrotność odsetek ustawowych |
| Odsetki maksymalne za opóźnienie (art. 481 § 2¹ KC) | 18,5% | dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie |
| Odsetki w transakcjach handlowych (dłużnik inny niż publiczny podmiot leczniczy) | 13,75% | stała do końca półrocza: stopa z ostatniego dnia poprzedniego półrocza (3,75%) plus 10 pp |
Jak liczymy: przykład z dwiema stawkami
Dług 20 000 zł, opóźnienie od 1 lutego do 31 marca 2026 roku (liczymy do 1 kwietnia, dnia zapłaty nie wliczamy). Do 4 marca obowiązywała stawka 9,5%, od 5 marca 9,25%. Pierwszy odcinek ma 32 dni i daje 166,58 zł, drugi 27 dni i 136,85 zł. Razem 303,43 zł. Kalkulator robi to samo przy każdej zmianie stopy i pokazuje wynik w tabeli z podziałem na okresy.
Wzór na jeden odcinek jest prosty: kwota × stawka roczna × liczba dni : 365. Dla 10 000 zł od 5 marca do 17 listopada 2026 roku, czyli 257 dni przy 9,25%, wychodzi 651,30 zł.
Trzy ustalenia, które przyjęliśmy. Rok liczymy jako 365 dni, także w roku przestępnym (pełny rok 2024 daje przez to o jeden dzień odsetek więcej niż dokładnie 11,25%). Dzień początkowy wliczamy, dzień zapłaty nie. Odsetki są proste, liczone od kwoty głównej. Jeśli wyrok albo komornik liczy od innego dnia, przesuń datę w kalkulatorze o jeden dzień i porównaj wyniki.
Odsetki handlowe są stałe przez półrocze
W transakcjach handlowych, czyli przy dostawie towaru lub usłudze między przedsiębiorcami, stawką jest stopa NBP plus 10 punktów procentowych. Gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy, plus 8 punktów (art. 4 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Stawkę ogłasza minister w obwieszczeniu na całe półrocze i zmiana stopy NBP w jego trakcie jej nie rusza. Na II półrocze 2026 roku to 13,75%, a dla podmiotu leczniczego 11,75% (obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22 czerwca 2026 r., M.P. poz. 642).
Kalkulator bierze w takich sprawach stopę z ostatniego dnia poprzedniego półrocza i dolicza 10 punktów. Zgadza się to z ogłoszonymi stawkami: 14% w I półroczu 2026 roku i 13,75% w II. Tryb handlowy działa od I półrocza 2020 roku.
Obok odsetek wierzycielowi przysługuje rekompensata 40, 70 albo 100 euro za koszty odzyskiwania należności (art. 10 ustawy). Jej kalkulator nie liczy, bo zależy od kursu euro z konkretnego dnia. Zasady opisaliśmy w tekście o rekompensacie 40, 70 i 100 euro.
| Okres | Stopa NBP z ostatniego dnia poprzedniego półrocza | Odsetki handlowe | Gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy |
|---|---|---|---|
| II półrocze 2026 | 3,75% | 13,75% | 11,75% |
| I półrocze 2026 | 4% | 14% | 12% |
| II półrocze 2025 | 5,25% | 15,25% | 13,25% |
| I półrocze 2025 | 5,75% | 15,75% | 13,75% |
| II półrocze 2024 | 5,75% | 15,75% | 13,75% |
| I półrocze 2024 | 5,75% | 15,75% | 13,75% |
| II półrocze 2023 | 6,75% | 16,75% | 14,75% |
| I półrocze 2023 | 6,75% | 16,75% | 14,75% |
| II półrocze 2022 | 6% | 16% | 14% |
| I półrocze 2022 | 1,75% | 11,75% | 9,75% |
| II półrocze 2021 | 0,1% | 10,1% | 8,1% |
| I półrocze 2021 | 0,1% | 10,1% | 8,1% |
| II półrocze 2020 | 0,1% | 10,1% | 8,1% |
| I półrocze 2020 | 1,5% | 11,5% | 9,5% |
Odsetki umowne mają sufit
Tryby „umowne” w kalkulatorze porównują stopę z umowy z odsetkami maksymalnymi w każdym dniu okresu i liczą według niższej z nich. Przykład: umowa przewiduje 30% odsetek za opóźnienie. Od 5 marca 2026 roku maksymalne odsetki za opóźnienie to 18,5% (dwa razy 9,25%), więc tylko tyle liczymy, a okres z ograniczeniem kalkulator oznacza gwiazdką. Przy umowach zawartych przed 2016 rokiem przepisy o odsetkach maksymalnych mogą działać inaczej, a kalkulator stosuje limit do całego okresu od 2016 roku, więc taki wynik sprawdź osobno.
Od odsetek nie liczy się odsetek
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa. Wyjątek: po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy (art. 482 § 1 KC). Dlatego kalkulator liczy odsetki od kwoty głównej i niczego nie kapitalizuje.
Termin przedawnienia, o którym łatwo zapomnieć
Zwykły termin przedawnienia to sześć lat, a dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz dla świadczeń okresowych trzy lata. W obu przypadkach koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 KC). Dług firmowy, który stał się wymagalny w 2023 roku, przedawnia się więc 31 grudnia 2026 roku. Szczegóły są w tekście o przedawnieniu roszczeń 31 grudnia.
Historia stawek od 2016 roku
Poniżej każda zmiana stopy referencyjnej NBP od 2016 roku i stawki, które z niej wynikały. Stopy pochodzą z archiwum NBP i portal odświeża je z serwera NBP dwa razy dziennie.
| Od dnia | Stopa referencyjna NBP | Odsetki ustawowe | Odsetki za opóźnienie | Maksymalne za opóźnienie |
|---|---|---|---|---|
| 5 marca 2026 | 3,75% | 7,25% | 9,25% | 18,5% |
| 4 grudnia 2025 | 4% | 7,5% | 9,5% | 19% |
| 6 listopada 2025 | 4,25% | 7,75% | 9,75% | 19,5% |
| 9 października 2025 | 4,5% | 8% | 10% | 20% |
| 4 września 2025 | 4,75% | 8,25% | 10,25% | 20,5% |
| 3 lipca 2025 | 5% | 8,5% | 10,5% | 21% |
| 8 maja 2025 | 5,25% | 8,75% | 10,75% | 21,5% |
| 5 października 2023 | 5,75% | 9,25% | 11,25% | 22,5% |
| 7 września 2023 | 6% | 9,5% | 11,5% | 23% |
| 8 września 2022 | 6,75% | 10,25% | 12,25% | 24,5% |
| 8 lipca 2022 | 6,5% | 10% | 12% | 24% |
| 9 czerwca 2022 | 6% | 9,5% | 11,5% | 23% |
| 6 maja 2022 | 5,25% | 8,75% | 10,75% | 21,5% |
| 7 kwietnia 2022 | 4,5% | 8% | 10% | 20% |
| 9 marca 2022 | 3,5% | 7% | 9% | 18% |
| 9 lutego 2022 | 2,75% | 6,25% | 8,25% | 16,5% |
| 5 stycznia 2022 | 2,25% | 5,75% | 7,75% | 15,5% |
| 9 grudnia 2021 | 1,75% | 5,25% | 7,25% | 14,5% |
| 4 listopada 2021 | 1,25% | 4,75% | 6,75% | 13,5% |
| 7 października 2021 | 0,5% | 4% | 6% | 12% |
| 29 maja 2020 | 0,1% | 3,6% | 5,6% | 11,2% |
| 9 kwietnia 2020 | 0,5% | 4% | 6% | 12% |
| 18 marca 2020 | 1% | 4,5% | 6,5% | 13% |
| 1 stycznia 2016 | 1,5% | 5% | 7% | 14% |
Wynik kalkulatora jest informacją, nie poradą prawną. Gdy dług jest wysoki albo sporny, pomoże dopiero analiza dokumentów. Jeśli chcesz dochodzić należności, opisz sprawę, a wskażemy przepisy i dalsze kroki.