Wyrok

Wyrok, III K 186/26, Sąd Okręgowy we Wrocławiu, 7 października 2026

Sąd
Sąd Okręgowy we Wrocławiu
Wydział
III Wydział Karny
Sygnatura
III K 186/26
Data
7 października 2026
Skład
Agnieszka Lorek; Dorota Głowacka; Julita Marek-Naskrętska; Roman Wasiak; Tomasz Kaszyca (przewodniczący)
Słowa kluczowe
nadzwyczajne złagodzenie kary, przestępstwo przeciwko życiu, usiłowanie

Sygn. akt III K 186/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2026 roku

Sąd Okręgowy we Wrocławiu III Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Tomasz Kaszyca

Sędzia Julita Marek-Naskrętska

Ławnicy: Dorota Głowacka, Agnieszka Lorek, Roman Wasiak

Protokolant: Kamila Jamuła

Bez udziału prokuratora

po rozpoznaniu w dniach: 17 sierpnia i 25 września 2026r. sprawy:

I. G. (G.), syna G. i J. z domu C., PESEL (...), urodzonego (...) w R.,

oskarżonego o to, że:

w dniu 7 stycznia 2026 roku w F., w rejonie (...), działając w zamiarze ewentualnym, podczas kłótni, usiłował pozbawić życia O. R., w ten sposób, że kilkukrotnie uderzył pokrzywdzonego pałką teleskopową w głowę, a następnie kilkukrotnie uderzył pokrzywdzonego nożem myśliwskim w okolice klatki piersiowej i głowy, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na obronę pokrzywdzonego, jednocześnie powodując u pokrzywdzonego obrażenia w postaci:

- ran tłuczonych w okolicach ciemieniowo-czołowej lewej wymagających zaopatrzenia chirurgicznego;

- rany ciętej w okolicy prawego kąta ust wymagającej zaopatrzenia chirurgicznego;

- otarć naskórka i podbiegnięcia krwawego na twarzy;

- ran kłutych na klatce piersiowej po prawej stronie wymagających zaopatrzenia chirurgicznego;

które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na czas powyżej dni siedmiu,

tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. w. z art. 11 § 2 k.k.

*******

I.  oskarżonego I. G. uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, przyjmując, iż usiłował pozbawić życia O. R. oraz eliminując z opisu czynu sformułowanie „zamierzonego celu nie osiągnął”, przyjmując w jego miejsce sformułowanie „skutek taki nie nastąpił” tj. czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. w. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 14§1 k.k. w zw. z art. 148§1 k.k. w zw. z art. 11§3 k.k. przy zastosowaniu art. 60§1 i §6 pkt. 2 k.k. wymierza mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;

II.  na podstawie art. 46§1 kk orzeka od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego O. R. 5.000 (pięć tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;

III.  na podstawie art. 63§1 kk na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, zalicza oskarżonemu okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 7 stycznia 2026r. godz. 16:00 do dnia 7 października 2026r.;

IV.  na podstawie art. 44§2 kk orzeka przepadek dowodów w postaci noża i pałki teleskopowej, ujętych w wykazie dowodów (...)-0.B..323/26 pod poz. 3 oraz (...)-0.B..324/26 pod poz. 4 i zarządza ich zniszczenie;

V.  zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania, w tym i opłaty w sprawie.

Tomasz Kaszyca Julita Marek-Naskrętska

Dorota Głowacka Agnieszka Lorek Roman Wasiak

Sygn. akt IIIK 186/26

Sąd ustalił następujący stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia:

I. G. od około listopada 2025r. ponownie zamieszkał wspólnie z ojczymem O. R., matką J. R. i małoletnią siostrą U. R. w mieszkaniu należącym do pokrzywdzonego O. R. w F. przy ul. (...). Mężczyźni od wielu lat byli ze sobą skonfliktowani. Wcześniej mieszkając razem, O. R. często zwracał uwagę swemu pasierbowi na jego zachowanie, w wyniku czego dochodziło do kłótni.

Dowód: zeznania I. Z. k. 19-20, 409-410,

zeznania J. R. k. 23-24, 411-412,

zeznania O. R. k. 27-29 (29a-29b), 408-409

częściowo wyjaśnienia oskarżonego k. 72-76,

Jednokrotnie, kiedy oskarżony miał 14-15 lat i wrócił do domu pod wpływem alkoholu, doszło do szarpaniny pomiędzy mężczyznami, w wyniku czego oskarżony został uderzony przez O. R. w nos, fakt ten nie był zgłaszany żadnym organom.

Dowód: zeznania J. R. k. 23-24, 411-412,

częściowo wyjaśnienia oskarżonego k. 72-76, 406-407,

zeznania O. R. k. 408-409

W dniu 7 stycznia 2026 roku około godziny 15.00 w F., w miejscu zamieszkania pokrzywdzonego i oskarżonego doszło do kolejnej kłótni obu mężczyzn. Tuż przed zdarzeniem O. R. wrócił do domu z córką ze szkoły, wszedł do pokoju pasierba, który w tym czasie przebywał ze swoim kolegą I. Z.. Pokrzywdzony twierdził, że czuje w mieszkaniu zapach marihuany i miał do oskarżonego o to pretensje. Doszło do kłótni słownej pomiędzy I. G. a O. R.. Podczas kłótni doszło do szarpaniny, I. G. wziął do ręki pałkę teleskopową, którą uderzył ojczyma wielokrotnie, w tym w głowę. Następnie, mężczyźni szarpali się i cały czas kłócili, pokrzywdzony broniąc się, także zadawał ciosy rękami. W trakcie trwania konfliktu, mieszkanie opuścił kolega oskarżonego I. Z..

Dowód: częściowo zeznania I. Z. k. 19-20, 409-411,

zeznania O. R. k. 27-29 (29a-29b), 408-409,

Protokół oględzin miejsca zdarzenia (mieszkania) k. 7-8 (8a-8b),

Dokumentacja fotograficzna k. 148,

Dokumentacja fotograficzna k. 9-12,

Protokół oględzin I. G. k. 13-14 (14a), k. 141

Opinia sądowo-lekarska k. 149-152, 190-196, 449-450,

częściowo wyjaśnienia oskarżonego k. 72-76, 406-407,

opinia z kryminalistycznych badań biologicznych k. 274-290,

W trakcie dalszej kłótni i szarpaniny z pokrzywdzonym I. G. chwycił nóż o długości ostrza 11 cm, który był w jego posiadaniu. Pokrzywdzony wciąż próbował się bronić, w wyniku czego oskarżony zadawał nieco na oślep ciosy, wielokrotnie uderzając nożem pokrzywdzonego, w tym w brzuch, plecy oraz trzykrotnie w okolice klatki piersiowej i głowy. Następnie O. R. oddalił się od oskarżonego i opuścił jego pokój.

Dowód: Protokół oględzin miejsca zdarzenia (mieszkania) k. 7-8 (8a-8b),

Dokumentacja fotograficzna k. 9-12,

Protokół oględzin I. G. k. 13-14 (14a),

zeznania O. R. k. 27-29 (29a-29b), 408-409, 413,

Opinia sądowo-lekarska k. 149-152, 190-196, 449-450,

częściowo wyjaśnienia oskarżonego k. 72-76, 406-407,

częściowo zeznania Z. B. k. 171,

częściowo zeznania S. K. k. 207-208, 412v,

opinia z kryminalistycznych badań biologicznych k. 274-290,

O godzinie 15:27 pokrzywdzony zawiadomił telefonicznie służby o pobiciu go, a o godzinie 15:31 oskarżony zadzwonił na telefon alarmowy.

Dowód: opinia k. 311-319

O. R. po zdarzeniu zadzwonił do swojej żony J. R., którą poinformował o całym zajściu.

Dowód: zeznania J. R. k. 23-24, 411-412,

zeznania O. R. k. 27-29 (29a-29b), 408-409,

Następnie J. R. zadzwoniła do swego syna, który powiedział jej, że już nie wytrzymał dłużej, że wszystko w nim siedziało.

Dowód: zeznania J. R. k. 23-24

W wyniku przedmiotowego zdarzenia pokrzywdzony O. R. odniósł m.in. obrażenia w postaci:

• ran tłuczonych w okolicach ciemieniowo-czołowej lewej wymagających zaopatrzenia chirurgicznego;

• rany ciętej w okolicy prawego kąta ust wymagającej zaopatrzenia chirurgicznego;

• otarć naskórka i podbiegnięć krwawych na twarzy;

• ran kłutych na klatce piersiowej po prawej stronie wymagających zaopatrzenia chirurgicznego, odma podskórna klatki piersiowej i odma śródpiersia;

które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni.

Obrażenia te są inne niż określone w art. 156 kk i spowodowały średni uszczerbek na zdrowiu przez pokrzywdzonego w postaci naruszenia czynności narządów ciała lub rozstroju zdrowia trwającego powyżej 7 dni – art. 157 § 1 kk.

Obrażenia na skutek zadawanych ciosów w postaci pchnięć w tułów nożem zabezpieczonym do sprawy spowodowało narażenie O. R. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w myśl art. 160 §1 k.k.

Rany kłute i cięte (oraz będące ich skutkiem odma podskórna klatki piersiowej i odma śródpiersia) powstały od działania narzędzi ostrych, kończystych lub wskutek uderzenia o takie narzędzia. Mogły one powstać wskutek użycia noża zabezpieczonego do sprawy. Pozostałe obrażenia powstały od działania narzędzi tępych, tępokrawędzistych lub wskutek uderzenia o takie narzędzia. Rany tłuczone mogły powstać wskutek użycia pałki teleskopowej. Biorąc pod uwagę ilość obrażeń i ich rozmieszczenie na różnych okolicach ciała, stwierdzić należy, że powstały one w mechanizmie czynnym.

Rany kłute na klatce piersiowej zostały zadane w postaci pchnięć. Biorąc pod uwagę, że stwierdzono odmę śródpiersia, nóż musiał spenetrować przez powłoki skórne, mięśnie do wnętrza klatki piersiowej, zatem pchnięcia, a przynajmniej jedno, musiały być zadane z duża silą. Ciosy te nie były celowane w żaden narząd, były zadawane w sposób chaotyczny.

Rany na głowie powstały od narzędzia tępego, a ze sprawy wynika że była to palka metalowa sztywna, ciosy były prawdopodobnie zadawane ze średnia siłą, ponieważ z jednej strony doszło do przerwania skóry, a z drugiej strony nie doszło do Żadnych pęknięć sklepienia czaszki.

Biegły, zwracając uwagę na ranę znajdująca się najbliżej środka klatki piersiowej stwierdził, iż w tej okolicy znajdują się serce oraz duże naczynia krwionośne, w przypadku ich przecięcia doszłoby do zgonu pokrzywdzonego, zanim zdążyłaby przyjechać jakakolwiek karetka. Zupełnym przypadkiem nie doszło do uszkodzenia żadnego dużego naczynia krwionośnego w obrębie klatki piersiowej. Gdyby doszło do uszkodzenia płuca, nawet w przypadku wystąpienia krwawienia u pokrzywdzonego potencjalnie zagrażającego jego życiu, zdążyłby zostać przetransportowany do szpitala.

Dowód: dokumentacja lekarska k. 30,

Opinia sądowo-lekarska k. 149-152, 190-196, 449-450,

Dokumentacja medyczna k. 136

U oskarżonego, w wyniku przedmiotowego zdarzenia stwierdzono obrażenia w postaci:

• otarcia naskórka w okolicy czołowej lewej, podbiegnięcia krwawe w okolicy oczodołowej prawej i lewej, obrzęk na policzku lewym;

• podbiegnięcia krwawego na barku prawym, podbiegnięcie krwawe i otarcia naskórka na przedramieniu prawym;

• podbiegnięcia krwawego i otarcia naskórka na ramieniu lewym, otarcia naskórka na przedramieniu lewym, podbiegnięcia krwawego na ręce lewej.

Stwierdzono także obrażenia powstałe na pewien czas przed badaniem, tj.

• złamanie korony zęba 21;

• otarcia naskórka na podudziu prawym i kolanie lewym.

Dowód: opinia sądowo-lekarska k. 155-159,

W toku śledztwa pobrano próbki włosów od I. G. w celu ustalenia, czy oskarżony był w chwili czynu pod wpływem substancji psychoaktywnych. W zabezpieczonej próbce ujawniono obecność amfetaminy, metamfetaminy (substancji psychotropowych), kokainy (środka odurzającego) oraz benzoiloekgoniny (nieaktywnego metabolitu kokainy). Nie jest możliwe precyzyjne określenie czy I. G. w dniu 7 stycznia 2026 r. znajdował się pod wpływem powyższych substancji, w okresie do około 5 miesięcy przed pobraniem próbki włosów zażywał te substancje.

Dowód: opinia z zakresu toksykologii k. 306,

W toku postępowania przygotowawczego oskarżony został poddany opiniowaniu przez biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili iż:

I. G. nie jest chory psychicznie w rozumieniu psychozy aktualnie i nie był chory psychicznie, w krytycznym czasie. Nie jest on upośledzony umysłowo. Analiza funkcjonowania opiniowanego pozwala rozpoznać osobowość zwartą, mało dojrzałą i mało rozbudowaną, w okresie kształtowania się.

Sposób odurzania się marihuaną, wskazuje na zespół uzależnienia, bez cech psychodegradacji, nie wskazuje na występowanie ostrych zaburzeń psychotycznych indukowanych marihuaną, zaburzeń świadomości, dezorganizacji zachowania, ani spadku funkcji poznawczych. Sam fakt używania marihuany nie jest równoznaczny z występowaniem zakłóceń czynności psychicznych w rozumieniu art. 31 k.k., jeśli nie towarzyszą temu zaburzenia psychotyczne lub jakościowe zaburzenia świadomości — których w materiale sprawy nie wykazano.

Analiza zachowania opiniowanego w krytycznym czasie nie wskazuje na zachowania motywowane psychotycznie, chorobowo, analiza materiału aktowego, przeprowadzone badanie psychiatryczne - pozwalają wykluczyć, że działanie opiniowanego było wynikiem choroby psychicznej, zaburzeń świadomości, dezorganizacji procesów psychicznych

W krytycznym czasie opiniowany - rozumiał sytuację. Jego działania miały charakter celowy i sytuacyjny, było związane z przeżywanym napięciem emocjonalnym i konfliktem interpersonalnym.

Towarzyszący sytuacji stan zdenerwowania, pobudzenia emocjonalnego jest fizjologiczną reakcją na trudne sytuacje i nie stanowi podstawy do kwestionowania poczytalności w rozumieniu art. 31 kk.

W oparciu o powyższe biegli stwierdzili, iż w krytycznym czasie, w odniesieniu do przedstawionego zarzutu I. G. nie miał z przyczyn chorobowych zniesionej ani w stopniu znacznym ograniczonej zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowanie w rozumieniu art. 31 par 1 i 2 k.k. Aktualny stan psychiczny opiniowanego pozwala na udział w postępowaniu karnym, rozumienie jego znaczenia oraz prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec opiniowanego środków zabezpieczających w rozumieniu art. 93a-93b k.k.

Dowód: opinia sądowo-psychiatryczna k. 176-183,

Z opinii sądowo-psychologicznej dotyczącej oskarżonego I. G., wynika, że badany nie dysponuje odpowiednimi zasobami do radzenia sobie z wymaganiami życia. Jest raczej zamknięty w sobie i wyobcowany. Nie jest zadowolony ze swojego życia, może czuć się bezradny. Często towarzyszy mu niepokój, smutek, przygnębienie, brak wiary w siebie, przez co równie często odczuwa samotność, pustkę, gorszy nastrój. Jest niedojrzały emocjonalnie. W sytuacjach subiektywnie trudnych może łatwo zareagować niepokojem, napięciem. Jego samoocena jest niestabilna. Niepewny siebie. Może często odczuwać negatywne emocje, które nie są przez niego uświadamiane ale ukierunkowują jego działania. Nieprzyjemne stany łagodził poprzez stosowanie substancji psychoaktywnych.

Badany zna i rozumie normy społeczno-prawne oraz skutki ich przekraczania. Ma prawidłowo rozwinięte myślenie abstrakcyjne, przyczynowo-skutkowe.

Na zachowanie opiniowanego w krytycznym czasie miały wpływ cechy niedojrzałości emocjonalnej, trudna sytuacja życiowa (sytuacje konfliktowe z ojczymem trwające od dłuższego czasu).

Z uwagi na powyższe opiniowany mógł łatwo reagować, działać pod wpływem chwili, własnych odczuć i emocji, czynników sytuacyjnych. Temu zdarzeniu niewątpliwie towarzyszyły negatywne emocje, ale nie dezorganizowały zachowania opiniowanego. Zachowania agresywne nie są stałą cechą jego osobowości.

Dowód: opinia sądowo-psychologiczna k. 415-447,

I. G. urodził się (...), (...). V. (...). Przerwał dalszą edukację i w związku z nierealizowaniem obowiązku szkolnego był prowadzony nadzór ze względu na demoralizację oskarżonego. Nie był wcześniej karany.

Dowód: informacja (...) k. 65,

Wywiad kuratora sądowego k. 127-129,.

Oskarżony zarówno w toku postępowania przygotowawczego jak też przed Sądem nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu.

W postępowaniu przygotowawczym wyjaśnił (k. 72-74), iż tego dnia, czyli 7 stycznia 2026 r. o godz. 15 siedział ze znajomym I. Z. w swoim pokoju. Do pokoju wszedł ojczym O. R. i rozpoczęła się kłótnia słowna, która szybko przemieniła się w rękoczyny. Ojczym zaczął go szarpać, on próbował go odepchnąć. Pokrzywdzony uderzył go prosto w twarz pięścią w okolice lewego oka. Wtedy on sięgnął po pałkę teleskopową i próbując odepchnąć od siebie agresora uderzył go kilkanaście razy pałką w okolice głowy. Wtedy ojczym przewrócił go na łóżko i uderzył dwukrotnie w głowę pięścią w lewą stronę twarzy. Próbował go odepchnąć uderzając dwukrotnie pałką teleskopową w okolice lewego i prawego barku. Wtedy go puścił i wszyscy myśleli, że to już koniec. Jego znajomy opuścił mieszkanie myśląc, że wszystko jest w porządku. Opuścił mieszkanie z własnej woli. Nie prosił go o to. On zapytał, czy ma zostać, ale powiedział mu, aby opuścił mieszkanie. Ojczym po wyjściu I. powiedział do niego „jeśli masz pałkę, to ja biorę nóż”. W tym momencie ojczym wszedł do jego pokoju trzymając lewą rękę za plecami, a prawą miał luźno. W prawej ręce nic nie miał. Wtedy instynktownie sięgnął po swój nóż wędkarski i powiedział ojczymowi, aby się cofnął od niego. Powtórzył to cztery razy cofając się coraz bardziej w stronę ściany. Ojczym cały czas podjudzał go, aby go dźgnął nożem, mówił, że go udusi. Jak czwarty raz powtórzył do niego, aby się cofnął, bo go dźgnie, został zaatakowany prawą pięścią w lewą stronę twarzy. On uderzył go dwukrotnie i wtedy zobaczył, że ojczym wysuwa lewą rękę zza siebie. W tym momencie oskarżony go dźgnął nożem dwukrotnie, gdyż myślał, że on wyciąga do niego nóż. Stwierdził, iż dźgnął go w okolice brzucha, w dolne partie brzucha. Nie celował w żaden szczególny organ. Chciał się obronić przed ojczymem. Gdy ojczym wysunął lewą rękę, okazało się, że nic w niej nie ma. Wtedy złapał jego prawą rękę, w której trzymał nóż i próbował wyciągnąć nóż z jego dłoni i gryzł go w okolicach jego prawego nadgarstka. Próbując wyrwać się uderzał go w okolice górnych części głowy trzonem pałki teleskopowej, po czym ojczym uderzył go w twarz dwukrotnie. Po tym dźgnął go trzeci raz w dolne części brzucha. Później ojczym wyszedł z jego pokoju. Stwierdził, iż jego intencją nie było zaatakowanie ojczyma, ale obrona przed nim, bo został zaatakowany. Zwłaszcza, że sytuacja nie była jednorazowa, był przez niego atakowany wielokrotnie w ciągu ośmiu lat. Była jedna interwencja, jak miał 15 lat. Ojczym go wtedy uderzył i wezwał Policję. Interwencja zakończyła się tym, że policjant stwierdził, że każdy może stracić cierpliwość. W wieku 14 lat, podczas jednej z kłótni, ojczym rzucił się na niego z pięściami, uderzając go wielokrotnie w twarz i nos. Ostatecznie powalił go na ziemię i dusił, jego mama zareagowała i zepchnęła go z siebie. Z tego zdarzenia ma krzywą przegrodę, skuszonego zęba jedynkę i dwójkę górne oraz dolną trójkę.

W dniu przedmiotowego zdarzenia ojczym miał pretensje o to, że wyczuł zapach zioła, czyli marihuany w mieszkaniu. On był trzeźwy i go nie posiadał. Nie zażywał marihuany. I. też nie zażywał. Czuł lekki zapach marihuany od Z., gdyż jego ciuchy są przesiąknięte tą wonią, on pali.

W trakcie posiedzenia w przedmiocie tymczasowego aresztowania (k. 82) oskarżony nie przyznał się do stawianego mu zarzutu i wyjaśnił, iż nigdy nie próbował zabić pokrzywdzonego, bał się go, zaatakował go przy koledze, próbował się bronić, ale była coraz większa szarpanina, która przerodziła się w bójkę. Kiedy kolega opuścił mieszkanie, to pokrzywdzony zaatakował go ze zdwojoną siłą.

Przed Sądem (k. 406-407) oskarżony odmówił składania wyjaśnień i oświadczył, iż podtrzymuję wszystkie swoje wyjaśnienia, nigdy nie usiłował pozbawić życia swojego ojczyma.

Na pytanie Sądu podał, iż w jego ocenie zadał trzy ciosy nożem, do końca nie pamięta, wydawało mu się, że celował w dolne partie brzucha, a okazało się, że obrażenia były w okolicach klatki piersiowej. Nie zażywał w tym dniu narkotyków. Zażywał na trzy dni przed zdarzeniem marihuanę. Rzadko zażywał marihuanę, parę razy w miesiącu. Innych narkotyków nie zażywał. W jego ocenie został zaatakowany przez ojczyma. Ojczym wszedł do pokoju i zaczął go wyzywać słownie. Szybko przerodziło się to w bojkę. Zaczął go wyzywać, wszedł głębiej do jego pokoju i zaczął go szarpać. Uderzył go prawą pięścią w twarz. On wziął wtedy pałkę teleskopową, żeby go odepchnąć i przerodziło się to w bójkę. Zadał kilka ciosów tą pałką w okolice barku, głowy, nie jest pewien. Zadawał ciosy tylko pałką.

Stwierdził, iż chciał się obronić przed ojczymem, nigdy nie chciał mu zrobić żadnej krzywdy ani pozbawić go życia. Za zaistniałą sytuację przeprosił pokrzywdzonego. Bał się go przez całe życie, jest od niego większy i po prostu bał się, bo wiedział, że rady mu nie da, bo został pobity przez niego parę razy. Wielokrotnie znęcał się nad nim fizycznie i psychicznie. Tylko raz zawiadomił policję, w wieku 15 lat.

Podał, iż ma około 1,8 m wzrostu i waży około 60 kg. Ojczym nigdy nie używał wobec niego żadnych narzędzi. To był pierwszy raz, kiedy on użył tych narzędzi wobec ojczyma. Nie były zgłaszane przypadki stosowania przez ojczyma agresji wobec niego do innych instytucji. To było kilka ciosów pałką teleskopową. Nie rozumiał wcześniej pojęcia kilkanaście razy. Nie był w stanie jednoznacznie tego stwierdzić, pamięta zdarzenie jak przez mgłę, nie ma pojęcia dlaczego bał się tego człowieka. Bardzo źle wspomina to zdarzenie. Ciężko mu jakkolwiek sobie je przypomnieć. Niewiele pamięta, tylko wyrywki. Kolega siedział przestraszony na kanapie. Nie reagował w żaden sposób.

Sąd zważył co następuje:

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że zarówno sprawstwo, jak i wina oskarżonego I. G. nie budziły jakichkolwiek wątpliwości.

Sąd za częściowo wiarygodne uznał wyjaśnienia oskarżonego w zakresie, w jakim odnosiły się one do opisu charakteru jego relacji z ojczymem O. R., a także opisu wydarzeń w zakresie ataku na pokrzywdzonego. Za wiarygodną uznano jednak wyłącznie tę część wyjaśnień oskarżonego, która korespondowała z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i była zbieżna z dokonanymi w toku postępowania ustaleniami. Oskarżony potwierdził, że w trakcie szarpaniny zadał O. R. określone obrażenia nożem i pałką teleskopową, nie przyznał się jednak do zamiaru zabójstwa ojczyma, a w konsekwencji do winy w zakresie usiłowania tego rodzaju czynu, twierdząc, iż bronił się jedynie przed atakiem.

Twierdzenia oskarżonego, iż został zaatakowany pozostają w rażącej sprzeczności z zeznaniami O. R., który w sposób konsekwentny, logiczny i wzajemnie spójny, a przez to wiarygodny opisał przebieg zdarzenia, z którego wynika, iż po zwróceniu uwagi oskarżonemu doszło pomiędzy nimi do szarpaniny, a następnie zadawania ciosów przez oskarżonego pałką teleskopową, a następnie nożem. Wersję tę wspiera także postawa świadka I. Z., który w żaden sposób nie zareagował w tej sytuacji, a z pewnością gdyby wymagała tego sytuacja wspomógłby oskarżonego, czyli swego przyjaciela, jak wielokrotnie podkreślał przed Sądem. Należy przy tym podkreślić, iż pokrzywdzony jest wzrostu około 160-165 cm i wadze około 85 kg, a świadek I. Z. ma 1,88m wzrostu i waży 109 kg, nie sposób więc logicznie byłoby wytłumaczyć braku reakcji świadka, gdyby to pokrzywdzony zaatakował oskarżonego. Poza tym takie zachowania były obce pokrzywdzonemu, do przemocy fizycznej z jego strony doszło wcześniej tylko raz, kilka lat temu i nie sposób byłoby logicznie wytłumaczyć dlaczego miałby się tak zachować teraz i to w obecności kolegi oskarżonego, a także przebywającej w mieszkaniu córki. Jak wynika przecież z wiarygodnych zeznań matki oskarżonego J. R., która wprawdzie nie posiadała wiadomości dotyczących przebiegu zajścia, to jednak podała, iż w rozmowie telefonicznej niedługo po zdarzeniu, oskarżony powiedział jej, że już nie wytrzymał dłużej, że wszystko w nim siedziało. Nie powiedziałby tak przecież gdyby jego zachowanie miało być wynikiem obrony. Takie zachowanie oskarżonego znajduje także potwierdzenie w opinii sądowo-psychologicznej, z której wynika, iż opiniowany mógł łatwo reagować, działać pod wpływem chwili, własnych odczuć i emocji, czynników sytuacyjnych.

Ponadto wyjaśnienia oskarżonego pozostawały także w rażącej sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, poza jak już wyżej wskazano zeznaniami świadka O. R., także z opinią sądowo lekarską, jak też z zakresu toksykologii. Przypomnieć bowiem należy, iż oskarżony twierdził, iż dźgnął pokrzywdzonego nożem trzykrotnie w okolice brzucha, w dolne partie brzucha, co pozostaje w rażącej sprzeczności z opinią sądowo-lekarską tak co do ilości zadanych ciosów, jak też miejsca. Przed Sądem stwierdził, iż w jego ocenie zadał trzy ciosy nożem, do końca nie pamięta, wydawało mu się, że celował w dolne partie brzucha, a okazało się, że obrażenia były w okolicach klatki piersiowej. Stwierdził także, iż „rzadko zażywał marihuanę, parę razy w miesiącu. Innych narkotyków nie zażywał”. Z opinii z zakresu toksykologii wynika natomiast jednoznacznie, iż w próbce włosów oskarżonego ujawniono obecność amfetaminy, metamfetaminy (substancji psychotropowych), kokainy (środka odurzającego) oraz benzoiloekgoniny (nieaktywnego metabolitu kokainy). Oskarżony twierdził także, iż został pobity przez pokrzywdzonego parę razy, tylko raz zawiadomił o tym policję, w wieku 15 lat. Twierdzenia te pozostają także w sprzeczności z zeznaniami chociażby matki oskarżonego, z których, podobnie jak i pozostałego materiału dowodowego, wynika, iż pokrzywdzony tylko raz użył siły fizycznej względem oskarżonego, a żadne służby nie były o tym powiadamiane.

Nie sposób, biorąc powyższe pod uwagę, jak też twierdzenia oskarżonego, iż „Ciężko mu jakkolwiek sobie je przypomnieć (to zdarzenie). Niewiele pamięta, tylko wyrywki.” by ocenić wyjaśnienia oskarżonego, jako zasługujące na wiarę w zakresie innym, aniżeli znajdującym oparcie w pozostałym, wiarygodnym materiale dowodowym.

Dokonując oceny w pozostałym zakresie materiału dowodowego, jak już wyżej wskazano Sąd dał wiarę zeznaniom O. R. i J. R., którzy zeznawali w sposób konsekwentny, spójny, a treść ich zeznań znajduje oparcie w pozostałym materiale dowodowym.

Jako częściowo wiarygodne Sąd ocenił zeznania I. Z., w zakresie znajdującym oparcie w pozostałym materiale dowodowym. Świadek potwierdził, iż doszło do szarpaniny i bójki pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonym, iż oskarżony uderzył pokrzywdzonego pałką teleskopową. Sąd obserwując i przesłuchując świadka przed Sądem miał nieodparte wrażenie, iż nie chce zaszkodzić oskarżonemu, którego wielokrotnie nazywał swoim przyjacielem. Zasłaniał się niepamięcią, twierdząc chociażby, iż nie pamięta kto zaczął pierwszy, ile razy oskarżony uderzał, ani w co, a wszystko „pamięta jak przez mgłę”.

Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania funkcjonariuszy Policji Z. i S. K., interweniujących na miejscu zdarzenia, aczkolwiek treść ich zeznań nie posiadała istotnego waloru dowodowego, biorąc pod uwagę, iż ich wiedza opierała się głównie na relacjach przekazanych przez inne osoby.

Jako w pełni przydatne dla ustaleń faktycznych, Sąd ocenił pełne, zrozumiałe opinie sądowo lekarskie, sądowo-psychiatryczną, psychologiczną, z zakresu toksykologii, kryminalistycznych badań biologicznych i genetyki, a także pozostałe dowody z dokumentów, w tym dokumentacji fotograficznej, protokołów oględzin, danych o karalności, których prawdziwość nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu co do ich wiarygodności.

Nie kwestionując prawidłowości i rzetelności sporządzonej opinii z zakresu daktyloskopii Sąd stwierdził, iż nie ma ona znaczenia dla czynienia ustaleń faktycznych w sprawie – a zatem jest nieprzydatna pod kątem dowodowym. Przedmiotem opinii była powierzchnia zabezpieczonego noża i pałki teleskopowej na której ujawniono ślady linii papilarnych, które jednak nie nadają się do identyfikacji.

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych, w ocenie Sądu zarówno sprawstwo jak i wina I. G. w zakresie przypisanego mu czynu nie budzą wątpliwości. Sąd uznał, że przypisane oskarżonemu zachowanie wyczerpało znamiona przestępstwa z art. 148 §1 k.k. popełnionego w stadialnej formie usiłowania, przy czym z uwagi na rzeczywisty skutek w postaci spowodowania u O. R. obrażeń skutkujących naruszeniem narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu – w kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu przestępstwa uwzględniono również art. 157 §1 k.k. Zważywszy na powyższe, celem oddania pełnej zawartości kryminalnej przypisanego mu czynu, Sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 148 §1 k.k. w zw. z art. 157 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k.

Przestępstwo zabójstwa to jedna z najpoważniejszych zbrodni przewidzianych w polskim Kodeksie karnym. Zabójstwo jest zachowaniem kryminalizowanym nie tylko w polskim systemie prawa, stanowi bowiem jedną z fundamentalnych wartości podlegających prawnokarnej ochronie, niezależnie od ewentualnych różnic kulturowych. Norma sankcjonowana zakazująca zabijania, z której wynika jego bezprawność, ma niewątpliwie rodowód ogólnosystemowy, dałoby się ją bowiem zdekodować z całego obowiązującego systemu prawa, w tym zwłaszcza z Konstytucji. W literaturze powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony, który leży u podłoża art. 148 § 1–4, jest życie człowieka w jego aspekcie egzystencjalnym (biologicznym) od chwili narodzin aż do śmierci (A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. 2, Komentarz do art. 117–277 k.k., red. A. Zoll, Kraków 2013, s. 257; B. Michalski [w:] Kodeks karny – część szczególna, t. 1, Komentarz do artykułów 117–221, red. A. Wąsek, R. Zawłocki, Warszawa 2010, s. 158). Zabójstwo jest przestępstwem powszechnym i materialnym, którego dokonanie następuje poprzez każdą, dowolną czynność sprawcy (działanie albo zaniechanie), która doprowadza do osiągnięcia skutku w postaci śmierci człowieka (objętego umyślnością). Materialny charakter tego przestępstwa sprawia, że skutek jako jego znamię musi być z zachowaniem sprawy połączony związkiem przyczynowym, warunkującym możliwość przypisania mu tego przestępstwa. Należy jednocześnie podkreślić, że ów skutek postaci śmierci ofiary nie musi nastąpić natychmiast. Ponadto opisywany związek przyczynowy zachodzi także wówczas, gdy zachowanie sprawcy nie było jedynym warunkiem nastąpienia takiego skutku, ale było co najmniej jednym z takich warunków, bez którego nie nastąpiłby skutek w postaci śmierci człowieka (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1973 r., III KR 303/73, OSNKW 1974, Nr 4, poz. 66; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2009 r., II AKa 64/09, Legalis).

Opis typu czynu zabronionego zawarty w art. 148 §1 k.k. jest wyjątkowo syntetyczny. Ustawodawca nie określa bliżej sposobu działania sprawcy, stwierdzając tylko, że sprawca ma zabijać człowieka. Znamiona strony przedmiotowej zabójstwa w typie podstawowym zrealizowane zostaną przez każde zachowanie stanowiące podstawę do obiektywnego przypisania skutku w postaci śmierci człowieka. Zachowanie realizujące znamiona typu określonego w art. 148 §1 k.k. polega na sprowadzeniu śmierci człowieka, i to obojętnie, czy przez oddziaływanie fizyczne na jego organizm (zadawanie ciosów w ważne dla życia organy, oddziaływanie przez truciznę, uduszenie itp.), czy przez oddziaływanie psychiczne. Przedmiotem czynności wykonawczej omawianego przestępstwa jest człowiek, a więc istota posiadająca genotyp ludzki. Przestępstwo określone w art. 148 §1 k.k. jest typowym przestępstwem materialnym. Dokonanie tego przestępstwa wymaga nastąpienia określonego w ustawie skutku, czyli śmierci człowieka. Śmierć w rozumieniu art. 148 k.k. ma być zmianą w świecie zewnętrznym, którą obiektywnie przypisać można zachowaniu się określonej osoby.

Jak wynika z ustaleń poczynionych w oparciu o zebrane dowody, w wyniku działania oskarżonego I. G. pokrzywdzony O. R. doznał obrażeń w postaci: ran tłuczonych w okolicach ciemieniowo-czołowej lewej wymagających zaopatrzenia chirurgicznego; rany ciętej w okolicy prawego kąta ust wymagającej zaopatrzenia chirurgicznego; otarć naskórka i podbiegnięcia krwawego na twarzy; ran kłutych na klatce piersiowej po prawej stronie wymagających zaopatrzenia chirurgicznego.

Biegły z zakresu medycyny sądowej, opiniując w toku postępowania, stwierdził jednoznacznie, że obrażenia, jakie na skutek działania oskarżonego odniósł pokrzywdzony narażały go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia.

Opiniując przed Sądem biegły podkreślił, że to jest kwestia całkowitego przypadku, że nie doszło do żadnego trafienia w istotny narząd. Siła przynajmniej jednego z ciosów pchnięcia nożem w klatkę piersiową była duża, jednocześnie z wszystkich okoliczności wynika, że te ciosy nie były celowane w żaden narząd, a były zadawane w sposób chaotyczny. Ranę znajdująca się najbliżej środka klatki piersiowej, gdzie w tej okolicy znajdują się serce oraz duże naczynia krwionośne, w przypadku ich przecięcia doszłoby do zgonu pokrzywdzonego, zanim zdążyłaby przyjechać jakakolwiek karetka.

Powyższe wskazuje jednoznacznie, że pomiędzy działaniem oskarżonego zadającego ciosy, a skutkiem w postaci śmierci pokrzywdzonego istniał związek przyczynowy – przy czym w realiach niniejszej sprawy do ziszczenia się wskazanego skutku nie doszło wyłącznie z uwagi na obronę podjętą przez pokrzywdzonego.

Ustalone okoliczności zdarzenia pozwalają jednocześnie na uznanie, że ten związek przyczynowy wpisuje się w model tzw. obiektywnego przypisania. Z jednej strony istnieje bowiem normatywne powiązanie, polegające na stworzeniu ryzyka śmierci pokrzywdzonego poprzez zadanie ciosów nożem w tak newralgiczne i silnie unaczynione części ciała jak brzuch i klatka piersiowa. Z drugiej zaś strony w toku niniejszego postępowania ustalono, że bezpośrednim czynnikiem warunkującym ryzyko wystąpienia skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego były zadane mu ciosy nożem,

Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 23.09.2009 r., II AKa 64/09, LEX nr 550472, „związku przyczynowego pomiędzy czynem oskarżonego a skutkiem w postaci śmierci pokrzywdzonego nie przerywa włączenie się do łańcucha przyczyn okoliczności od sprawcy niezależnych, jeżeli działanie oskarżonego było jednym z warunków bez których następstwo (skutek) w postaci śmierci by nie nastąpił”. Jak wskazuje się nadto w doktrynie, pamiętać przy tym należy, że „dla obiektywnego przypisania skutku ustalenie związku przyczynowego jest tylko jedną z przesłanek, a ponadto nie należy uzależniać ustalenia związku przyczynowego od warunku sine qua non. Pomiędzy czynem a skutkiem powinien zachodzić warunek właściwy, tzn. zgodnie z ustalonym prawem przyrodniczym lub naszym doświadczeniem, ilekroć nastąpi czyn tego samego rodzaju i w takich samych okolicznościach, tylekroć dojdzie z wysokim prawdopodobieństwem do skutku w postaci śmierci i nie stwierdza się w danym stanie faktycznym innych zdarzeń, które także z wysokim prawdopodobieństwem doprowadzają do skutku w postaci śmierci.” A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a, red. W. Wróbel, Warszawa 2017, art. 148.

Biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy – stwierdzić należało, że działanie I. G. było okolicznością bezpośrednio warunkującą znalezienie się przez O. R. w stanie zagrożenia życia. W toku niniejszego postępowania nie ustalono bowiem istnienia w chwili zdarzenia żadnej innej okoliczności, współistniejącej z zachowaniem oskarżonego, która również mogłaby spowodować tożsamy skutek. Słowem, oprócz zachowania oskarżonego nie wystąpiło żadne inne zjawisko, które mogłoby skutkować śmiercią pokrzywdzonego. Należało zatem stwierdzić, że warunkiem, od którego zależne było znalezienie się przez pokrzywdzonego w stanie bezpośredniego zagrożenia życia było działanie oskarżonego, bowiem to właśnie spowodowanie określonych obrażeń stanowiło warunek sine qua non skutku w postaci realnego ryzyka jego zgonu. Co więcej, jak już uprzednio wskazano – powyższej oceny w żadnej mierze nie zmienia fakt, iż do skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego ostatecznie nie doszło. Wynikało to bowiem jedynie z uwagi na podjętą przez pokrzywdzonego obronę. Uratowanie pokrzywdzonego skutkowało zatem przyjęciem w niniejszej sprawie stadialnej formy usiłowania (art. 13 §1 k.k.), nie zniwelowało jednak przyjęcia, że na skutek działania oskarżonego pokrzywdzony znalazł się w stanie bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia.

Dla oddania pełnej zawartości kryminalnej czynu przypisanego oskarżonemu, w jego opisie oraz kwalifikacji prawnej uwzględniono nadto art. 157 §1 k.k. i jego znamiona. Jak bowiem wynikało z dokumentacji lekarskiej pokrzywdzonego oraz opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, na skutek działania oskarżonego O. R. odniósł obrażenia powodujące naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni, niestanowiące zarazem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

W odniesieniu do zarzuconego mu czynu Sąd przyjął nadto, że I. G. działał umyślnie, w zamiarze ewentualnym. Umyślność jest charakterystyczną cechą strony podmiotowej zabójstwa. Zgodnie z definicją zawartą w art. 9 §1 k.k. zamiar popełnienia czynu zabronionego obejmuje swoim zakresem zarówno sytuację, gdy sprawca chce popełnić taki czyn, jak i sytuację, gdy sprawca przewidując możliwość popełnienia czynu zabronionego godzi się na to.(Zob. wyrok SN z 25 października 1984 r., IV KR 245/84, OSNKW 1985, z. 5-6, poz. 38. Zoll A. Zakamycze 2004 stan prawny: 2004.07.01 Komentarz do art. 13 kodeksu karnego (Dz.U.97.88.553), [w:] G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-116 k.k., Zakamycze, 2004, wyd. II). Zamiar jest zatem faktem psychologicznym, który podlega takim samym regułom dowodowym, jak pozostałe okoliczności popełnienia czynu. Mimo, iż zamiar istnieje jedynie w świadomości sprawcy, należy go oceniać mając na uwadze całość materiału dowodowego. Zwięzłe w swojej treści określenie czynności sprawczej w przypadku czynu z art. 148 §1 k.k. – w postaci pojedynczego czasownika „zabija” - sprowadza się faktycznie do konieczności ustalenia istnienia po stronie sprawcy takiego zachowania, któremu można będzie obiektywnie przypisać skutek w postaci śmierci człowieka. Ustalenia w zakresie realizacji przez sprawcę znamion tej zbrodni sprowadza się zatem, po stwierdzeniu istnienia obiektywnego związku między jego zachowaniem a skutkiem w postaci śmierci człowieka, do wykazania po jego stronie zamiaru (bezpośredniego albo ewentualnego) pozbawienia życia człowieka. Zdaniem Sądu ustalone okoliczności faktyczne ujawnione w toku postępowania, oceniane w przez pryzmat właściwości osobistych oskarżonego, sposobu jego działania, zagrożenia dla życia pokrzywdzonego pozwalają na wyprowadzenie wniosku, że podejmując przypisanie mu działanie oskarżony brał pod uwagę realną możliwość wystąpienia skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego i z taką możliwością się godził.

Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 stycznia 2023 r. (sygn. II AKa 385/22, LEX nr 3523108) uderzenie nożem w klatkę piersiową, gdzie znajdują się newralgiczne dla życia ludzkiego organy, jednoznacznie przemawia za przyjęciem, że sprawca takiego ciosu działał z zamiarem pozbawienia życia. Dodatkowo sam fakt, iż ostateczny efekt działania sprawcy nie stanowił zagrożenia dla życia lub zdrowia pokrzywdzonego, to jednak samo działalnie sprawcy polegające na zadawaniu nożem ciosów w okolicę, gdzie znajdują się istotne dla życia narządy i naczynia krwionośne, oznacza realną możliwość spowodowania śmierci pokrzywdzonego i uzasadnia przyjęcie działania sprawcy co najmniej w zamiarze ewentualnym (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. II AKa 58/22, LEX nr 3478007).

W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się jednoznacznie, iż o zamiarze sprawcy należy wnioskować na podstawie analizy całokształtu zarówno przesłanek przedmiotowych, jak i przesłanek natury podmiotowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2002 r., V KKN 401/01, LEX nr 74581). W sytuacji, gdy na podstawie wyjaśnień oskarżonego nie da się w sposób niebudzący wątpliwości ustalić zamiaru sprawcy, to dla prawidłowego ustalenia rzeczywistego zamiaru sąd powinien sięgnąć do najbardziej uchwytnych i widocznych elementów działania sprawcy, to jest okoliczności przedmiotowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2004 r., IV KK 276/03, OSNwSK 2004, Nr 1, poz. 29).

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż I. G., uderzając O. R. pałką teleskopową w głowę, a następnie kilkukrotnie uderzając pokrzywdzonego nożem myśliwskim, w tym m.in. w okolice klatki piersiowej i głowy, musiał zdawać sobie sprawę, że może spowodować u pokrzywdzonego obrażenia skutkujące jego zgonem. Jak wynika z opinii sądowo-lekarskiej, oskarżony zadawał ciosy chaotycznie, nie mierząc a konkretne organy, co wskazuje na jego działanie w zamiarze ewentualnym. Oskarżony zadał ciosy nożem, w brzuch, plecy, a przede wszystkim w klatkę piersiową, mając świadomość, iż może w ten sposób, nawet zadając chaotycznie ciosy, a zatem nie mając kontroli nad tym gdzie uderza konkretnie, zadać pokrzywdzonemu śmiertelną ranę. Oskarżonemu należy zatem przypisać działanie w zamiarze ewentualnym popełnienia zabójstwa.

W sprawie nie stwierdzono bowiem istnienia żadnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby przyjęcie, iż zarzuconego mu czynu oskarżony dopuścił się nieumyślnie lub w stanie zniesionej lub ograniczonej poczytalności.

Brak było przy tym zdaniem Sądu przesłanek wyłączających winę i bezprawność czynu przypisanego oskarżonemu. Wbrew przyjętej przez niego linii obrony w toku niniejszego postępowania nie wykazano w szczególności, aby w odniesieniu do zarzuconego mu czynu I. G. działał w warunkach obrony koniecznej.

Zgodnie z treścią art. 25 §1 k.k. nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem, zaś §2 tego przepisu reguluje odpowiedzialność karną sprawcy, który przekroczył granice obrony koniecznej, w szczególności poprzez zastosowanie sposobu obrony niewspółmiernego do niebezpieczeństwa zamachu. Aby móc jednak mówić o możliwości zastosowania powyższego kontratypu, spełniony musi zostać podstawowy warunek – musi istnieć ryzyko zamachu na dobro prawne, a nadto zamach ten musi być nie tylko bezprawny, ale przede wszystkim bezpośredni. Instytucja obrony koniecznej wielokrotnie była przedmiotem rozważań sądów, w tym Sądu Najwyższego, który przyjął, że „Dla zaistnienia obrony koniecznej koniecznym jest, aby sprawca działał z zamiarem obrony bezpośrednio zaatakowanego dobra prawnego. Wszelkie działania przedsięwzięte w celu odwzajemnienia krzywd doznanych uprzednio [...] nie mają charakteru obronnego. Niezbędnym elementem podmiotowym obrony koniecznej jest, aby akcja broniącego się wynikała ze świadomości, iż odpiera on zamach, i była podyktowana wolą obrony, nie zaś wolą odwetu. Ten podmiotowy element działania w obronie koniecznej ułatwia rozgraniczenie rzeczywistych działań obronnych od społecznie negatywnych aktów zemsty, samosądu lub chuligaństwa (zob. wyrok SN z 30.12.1972 r., Rw 1312/72, OSNKW 1973/5, poz. 69; wyrok SN z 19.02.1997 r., IV KKN 292/96, Prok. i Pr.-wkł. 1997/7–8, poz. 1; zob. także wyrok SA w Lublinie z 15.01.1998 r., II AKa 181/97, Prok. i Pr.-wkł. 1999/1, poz. 23). Podejmowane działania muszą mieć bowiem charakter działań obronnych i muszą być motywowane wolą obrony, nie zaś np. rewanżu za wcześniejsze uderzenie (wyrok SA w Krakowie z 13.05.1997 r., II AKa 94/97, Prok. i Pr.-wkł. 1998/5, poz. 20). Jest zatem oczywiste, że rozmyślne prowokowanie pokrzywdzonego w tym celu, aby sprowokowanego „napastnika” móc – pod pozorem wykonywania obrony – następnie ugodzić, neguje możliwość usprawiedliwienia działania sprawcy w obronie koniecznej (wyrok SA w Lublinie z 20.05.1996 r., II AKa 111/96, Prok. i Pr.-wkł. 1997/9, poz. 15). W takiej bowiem sytuacji po stronie „broniącego się” ewidentnie brak woli obrony, istnieje natomiast zamiar zakamuflowania zamachu skierowanego przeciwko sprowokowanej osobie.” (J. Giezek [w:] D. Gruszecka, K. Lipiński, G. Łabuda, J. Giezek, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, Warszawa 2021, art. 25.)

Właśnie z uwagi na brak elementu bezpośredniego i bezprawnego zamachu nie sposób uznać, aby działanie I. G. było obroną konieczną. Wskazuje na to szereg okoliczności, zarówno związanych z przebiegiem zdarzenia z dnia 7 stycznia 2026 r., jak również z ustaloną w oparciu o opinię biegłej psycholog, iż oskarżony mógł łatwo reagować, działać pod wpływem chwili, własnych odczuć i emocji, czynników sytuacyjnych.

Jak wynikało z wyjaśnień oskarżonego zadawanie ciosów przez oskarżonego pałką i nożem miało wynikać ze strachu oskarżonego, który miał zostać zaatakowany przez pokrzywdzonego. Według tej wersji wydarzeń to wymierzenie oskarżonemu ciosu w twarz miało stanowić niezbędny do przyjęcia działania w warunkach obrony koniecznej zamach na zdrowie i życie I. G., zaś oskarżony dokonał jego odparcia poprzez zadanie pokrzywdzonemu ciosów pałką i nożem. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego Sąd doszedł jednak do wniosku odmiennego – to I. G. zainicjował fizyczne starcie z pokrzywdzonym, nacierając na niego i kierując w jego stronę ciosy zadawane najpierw pałką. Opierając się na zeznaniach pokrzywdzonego należało zatem przyjąć, że to działanie pokrzywdzonego – uderzenie oskarżonego w twarz – należy rozpatrywać w kategoriach art. 25 §1 k.k., albowiem miało ono na celu zdystansowanie się oskarżonego i zaprzestanie dalszych ataków na pokrzywdzonego. Z uwagi na agresywne zachowanie oskarżonego uzasadnione jest przyjęcie, że to pokrzywdzony bał się go, kiedy oskarżony ruszył w jego kierunku, w szczególności, iż oskarżonemu towarzyszył jeszcze kolega. Niezależnie od tego, czy zwrócenie oskarżonemu uwagi przez pokrzywdzonego było faktycznie uzasadnione jego niewłaściwym zachowaniem – oskarżony miał możliwość zareagowania w różny sposób - od zignorowania słów pokrzywdzonego (jeżeli uznawał je za niezasadne), poprzez nawiązanie z pokrzywdzonym rozmowy. Całkowicie gołosłowne są przy tym twierdzenia oskarżonego, że jego reakcja w postaci zadawania wielu ciosów przy użyciu niebezpiecznych narzędzi wynikała ze strachu – w ocenie Sądu, uwzględniając wersję pokrzywdzonego, to oskarżony ruszył w jego kierunku, nie odwrotnie.

Jak podkreśla się w doktrynie, warunkiem przyjęcia działania przez sprawcę w obronie koniecznej jest bezpośredniość i rzeczywistość zamachu na dobro prawne, który swoim działaniem sprawca chce odeprzeć. Bezprawny zamach jest bezpośredni wówczas, gdy z zachowania napastnika wynika, że natychmiast, niezwłocznie, przystąpi do naruszania dóbr prawnych napadniętego. Przez pojęcie bezpośredniego zagrożenia należy rozumieć taki stan, w którym między stanem niebezpieczeństwa dla dobra, a jego naruszeniem, brakuje ogniw pośrednich. Nie uzasadnia obrony koniecznej sytuacja, w której zachodzi jedynie zagrożenie zamachem bezpośrednim. Postrzeganie bezpośredniości zamachu jako sytuacji, w której “sprawca inicjuje przebieg przyczynowy, prowadzący według dostępnej wiedzy do rozwinięcia zagrożenia dla dobra, które finalnie może zostać naruszone” (Kodeks karny. Część ogólna..., red. M. Królikowski, M. Zawłocki, 2017, s. 515), wydaje się nie przystawać do literalnego brzmienia art. 25 § 1 k.k. Obrona ma być zarazem niezbędnym środkiem do odparcia zamachu. Tylko w takiej sytuacji dopuszczalne jest naruszenie dóbr napastnika. Ingerencja w dobra napastnika musi być jedynym środkiem, aby skutecznie odeprzeć zamach. Chodzi zatem o ocenę środków niezbędnych do “zneutralizowania” napastnika. Przepis art. 25 § 1 k.k. stanowi bowiem o odpieraniu zamachu, a nie o unikaniu tego zamachu.

Należy przypomnieć zasługujące na pełną aprobatę stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w zachowującym aktualność wyroku z dnia 9 czerwca 1988r. sygn. I KR – 168/88: „W wypadku gdy w starciu uczestniczą tylko dwie osoby, które dobrowolnie podejmują wzajemną walkę wręcz, brak jest podstaw do przyjęcia, że jedna z tych osób dokonuje bezpośredniego zamachu na życie lub zdrowie drugiego uczestnika walki, a druga działa w obronie koniecznej. Niezależnie bowiem od występujących z reguły trudności w ustalaniu szczegółowego stanu faktycznego w tego rodzaju zajściach, sam fakt występowania uczestnika w podwójnej roli (napastnika i napadniętego) nie pozwala na przyjęcie, iż zaistniała sytuacja uprawnia jednego z walczących do bezkarnego działania, pozostającego pod ochroną art. 22 § 1 k.k. (obecnie art. 25 § 1 k.k. – przyp. SO).” (OSP 1990, z. 8, poz. 304; LEX nr 21008).

Stanowisko to poparte zostało wypowiedziami przedstawicieli doktryny i orzecznictwa (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2003r. sygn. II AKa – 256/03, KZS 2004, z. 1, poz. 26; a także A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, wyd. V, Opublikowano: LEX 2010; teza 25 do art. 25 k.k.).

W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, mając na uwadze powyższe rozważania, nieuzasadnione byłoby nawet założenie, że zachowanie oskarżonego zostało podjęte w warunkach art. 25 §2 k.k. (przekroczenie granic obrony koniecznej). Warunkiem zastosowania przepisu art. 25 §2 k.k. jest bowiem istnienie zamachu bezprawnego, który niesie ze sobą zagrożenie dla dobra prawnego. Przekroczenie granic obrony koniecznej musi mieć związek z takim zamachem. Jeśli zamachu nie ma, nie ma również możliwości zastosowania przepisu art. 25 §2 k.k., a sprawca podlega odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstwa. Wynika to z faktu, że przepis art. 25 § 2 k.k. stanowi o niewspółmierności środka obrony do niebezpieczeństwa zamachu, zakłada zatem konfrontację zastosowanej obrony z zamachem, którzy w rzeczywistości zachodzi. W doktrynie podniesiono, że instytucja przekroczenia granic obrony koniecznej zdeterminowana jest wystąpieniem przesłanek zastosowania tej instytucji, bo przekroczyć można tylko to, co istnieje (tak W. Zontek [w:] Kodeks karny. Część ogólna..., red. M. Królikowski, R. Zawłocki, 2017, s. 529).

Z przyczyn opisanych powyżej, Sąd doszedł do przekonania, że na gruncie niniejszej sprawy nie było podstaw do uznania, aby ze strony O. R. groził oskarżonemu jakikolwiek zamach. Pokrzywdzony zaczepił oskarżonego słownie, zwracając mu uwagę, a następnie w żaden sposób nie eskalował konfliktu – do momentu, w którym oskarżony natarł na niego. Nie sposób było uznać, iż zwrócenie uwagi – nawet wyrażone wulgarnie – stanowiło w istocie bezprawny zamach na jakiekolwiek chronione prawem dobro oskarżonego. Sąd nie widział zatem podstaw do przyjęcia, aby podjęte przez oskarżonego działanie mieściło się w granicach obrony koniecznej, ani nawet stanowiło jej przekroczenie wskutek zastosowania sposobu obrony niewspółmiernego do niebezpieczeństwa zamachu i wobec tego uznał I. G. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 148 §1 k.k. w zw. z art. 157 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. i za to na podstawie art. 14§1 kk w zw. z art. 148§1 kk w zw. z art. 11§3 kk przy zastosowaniu art. 60§1 i §6 pkt. 2 k.k. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności. W ocenie Sądu kara ta jest adekwatna do stopnia zawinienia oraz społecznej szkodliwości czynu, a nadto czyni zadość dyrektywom wymiaru kary z art. 53 k.k., w tym w szczególności zawartym w §2a.

W toku postępowania ustalono, że oskarżony działał umyślnie, w zamiarze ewentualnym, a brak było przy tym okoliczności wyłączających winę bądź bezprawność przypisanego mu czynu. W chwili popełnienia czynu oskarżony nie miał zniesionej ani w znacznym stopniu ograniczonej poczytalności i w pełni zdawał sobie sprawę z bezprawności przedsiębranego działania.

Na podstawie całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności Sąd przyjął zatem, że I. G. miał całkowitą swobodę podjęcia decyzji realizacji zachowania zgodnego z prawem, w chwili popełnienia przestępstwa miał możliwość rozpoznania faktycznego i społecznego znaczenia swojego czynu.

Przy wymiarze kary Sąd miał ponadto na uwadze szczególnie wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu dokonanego przez oskarżonego. Rolą kary jest bowiem także spełnianie funkcji sprawiedliwościowej. To właśnie stopień społecznej szkodliwości czynu wpływa na wymiar kary w sposób, który zapewnia, że orzeczona kara z jednej strony nie będzie karą zbyt surową, a z drugiej zapobiegnie wymierzeniu kary zbyt łagodnej, orzeczonej poniżej tego stopnia. Wskazany wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu, oceniany poprzez okoliczności wymienione w art. 115 §2 k.k. wynika w pierwszej kolejności z rodzaju dobra naruszonego przestępstwem i rozmiarem wyrządzonej przestępstwem szkody. Z całym naciskiem należy bowiem podkreślić, że życie ludzkie jest dobrem i wartością szczególną wśród norm etycznych. Stanowi ono najwyższą wartość w hierarchii dóbr chronionych prawem z perspektywy jednostki i całego społeczeństwa. Stanowi ono jedyne, niepowtarzalne i nieodtwarzalne dobro człowieka (J. Giezek, R. Kokot, Granice ludzkiego życia a jego prawna ochrona, [w:] B. Banaszak, A. Preisner - red., Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002, s. 101). Waga tego dobra podkreślona jest poprzez nadanie jego ochronie postaci normy konstytucyjnej (art. 38 Konstytucji RP), znajduje także swoje odzwierciedlenie w aksjologii kodeksu karnego, gdzie w przyjętej przez ustawodawcę gradacji dóbr znalazło się ono zaraz za dobrami w postaci bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego państwa.

Kolejnym elementem, składającym się na wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego jest sposób i okoliczności jego popełnienia. Faktycznym powodem jego zachowania był błahy w istocie bodziec w postaci zwrócenia przez pokrzywdzonego uwagi na podejrzenie jego niewłaściwego zachowania w jego mieszkaniu. Taki sposób działania I. G., w którym próba “odwetu” na pokrzywdzonym nastąpiła poprzez godzenie dobra podlegającego najwyższej ochronie (życia i zdrowia ludzkiego), znalazł swoje odzwierciedlenie w surowości orzeczonej kary.

Przy ustaleniu wymiaru kary Sąd miał na uwadze motywację oskarżonego, z drugiej zaś strony - wziął pod uwagę, że oskarżony działał z zamiarem ewentualnym, zaś okoliczności postępowania nie wskazują, aby czynu dopuścił się z premedytacją. Oskarżony działał z motywacji, która nie znajduje żadnej akceptacji społecznej – była nią bowiem chęć odwetu za to, że pokrzywdzony zwrócił mu uwagę. Sąd zważył zarazem, że jak wynika wprost z uregulowania zawartego w art. 115 §2 k.k., na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu, stanowiącej jedną z dyrektyw wymiaru kary, wpływa między innymi postać zamiaru. Postać tego zamiaru wpływa także na stopień winy, który także wymienionych jest wśród dyrektyw z art. 53 §1 k.k. Motywacja sprawcy oznacza z kolei przeżycie psychiczne, stanowiące siłę motoryczną powodującą podjęcie działania, jaka ze stanu statycznego wyobrażenia o celu przenosi sprawcę do stanu dynamicznego jego realizacji (S. Pławski, Prawo karne w zarysie, cz. 1, Warszawa 1965, s. 158-159). W przypadku zachowania oskarżonego takie rozumienie motywacji jego działania nie pozwala na choćby minimalne usprawiedliwienie podjętego zachowania, niemniej jednak dla sprawiedliwego ukształtowania wymiaru kary Sąd miał również na uwadze, iż oskarżony działał w zamiarze ewentualnym i nagłym. Jak już uprzednio wskazano, w zachowaniu oskarżonego Sąd nie dopatrzył się premedytacji, rozumianej jako zaplanowane, świadome i przemyślane działanie. Wręcz przeciwnie, w toku postępowania jednoznacznie ustalono, iż zamiar wynikowy popełnienia przestępstwa zabójstwa zrodził się u I. G. nagle, pod wpływem rozwoju sytuacji i utraty kontroli nad własnym zachowaniem i emocjami.

Okolicznościami, które wymierzoną I. G. karę kształtowały były wreszcie dotychczasowy nienaganny tryb życia oskarżonego, a także młody wiek, jak też fakt trudnej drogi życiowej, bez udziału ojca, a także w skonfliktowanej relacji od dziecka z ojczymem. Ponadto oskarżony w toku postępowania wyraził żal i skruchę z powodu popełnienia czynu, jak również przeprosił pokrzywdzonego. Zdaniem Sądu postawa oskarżonego była szczera i pomimo niewątpliwej naganności popełnionego przez niego czynu, zasługiwała na uwzględnienie przy miarkowaniu kary. Świadczy to bowiem o braku zdemoralizowania. Postawa oskarżonego dobrze rokuje na przyszłość i stanowi podstawę, aby przypuszczać, że do osiągnięcia celów kary nie jest potrzebna długotrwała izolacja więzienna.

Zgodnie z treścią art. 60 §1 k.k. istnieje możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary w przypadkach wskazanych w ustawie oraz w stosunku do sprawców młodocianych, o ile za takim rozwiązaniem przemawiają względy wychowawcze z art. 54§1 k.k. – co w niniejszej sprawie Sąd zdecydował się uczynić.

Ustawodawca zawarł w przepisie art. 54§1 k.k. szczególną dyrektywę wymiaru kary, jaka ma zastosowanie wobec sprawcy nieletniego albo młodocianego. Jest nią wywołanie za pomocą kary efektu wychowawczego. Nie oznacza to jednak zniesienia obowiązku stosowania dyrektyw ogólnych z art. 53 (Kłączyńska [w:] Giezek, Kodeks 2014, s. 396; Lipiński [w:] Giezek, Kodeks, s. 510; Wróbel [w:] Wróbel, Zoll I/2, s. 85). W przypadku sprawców nieletnich i młodocianych zatem ustawodawca wyraźnie daje pierwszeństwo dyrektywie prewencji indywidualnej (postanowienie SN z 20.08.2024 r., I KK 221/24, LEX nr 3748607; postanowienie SN z 30.03.2017 r., III KK 395/16, LEX nr 2259784). Nie oznacza to jednak automatycznej pobłażliwości dla sprawców nieletnich i młodocianych in genere, ponieważ kara musi być dobrana odpowiednio do „potrzeb” sprawcy w zakresie oddziaływań wychowawczych (Wróbel [w:] Wróbel, Zoll I/2, s. 87–88; Konarska-Wrzosek [w:] Stefański, Kodeks, s. 461; wyrok SN z 23.04.1981 r., I KR 51/81, OSNKW 1981/10, poz. 53; wyrok SA w Szczecinie z 11.04.2019 r., II AKa 16/19, LEX nr 2719358).

Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy, realizacja dyrektywy wymiaru kary z art. 54 § 1 nie oznacza obowiązku orzeczenia wobec sprawcy młodocianego kary łagodnej (wyrok SN z 17.11.2011 r., III KK 198/11, Biul. PK 2012/1, s. 22).

Z uwagi na fakt, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowił zbrodnię, działając na podstawie art. 60 §1 i 6 pkt. 2 k.k. Sąd był władny wymierzyć oskarżonemu karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. W przypadku czynu z art. 148 §1 k.k. minimalny wymiar kary wynosi zatem 3 lata i 4 miesiące pozbawienia wolności, przy czym w ocenie Sądu – uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy oraz wymienione wyżej okoliczności obciążające – orzeczenie tak niskiej kary wobec oskarżonego byłoby niewspółmiernie łagodne.

W przekonaniu Sądu kara pozbawienia wolności w orzeczonym wymiarze 4 lat spełnia stawiane jej cele zapobiegawcze i wychowawcze, koncentrując się przy tym na względach prewencji generalnej, nakazującej wymierzenie takiej kary, która utwierdza w społeczeństwie przekonanie o respektowaniu prawa, a jednocześnie buduje w świadomości społecznej gwarancję skutecznego zwalczania przestępczości. Jednocześnie jej zadaniem jest tworzenie atmosfery zaufania ludzi do istniejącego systemu prawnego. Możliwe jest to wyłącznie w przypadku uwzględniania przy wymiarze kary ewentualnego zrozumienia stosowanej reakcji karnej, także w aspekcie swoistego potępienia dla ludzi naruszających prawo, a zwłaszcza godzą w tak cenne dobra nim chronione jak życie czy zdrowie. (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2019 r. II AKa 237/18, LEX nr 2620795). W tym kontekście dyrektywę prewencji ogólnej będzie właśnie realizowała kara w szczególnie surowym wymiarze.

Stosownie do art. 46 §1 k.k. w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Stosownie zaś do przepisu art. 445 §1 k.c., w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym (w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia) sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, z uwagi na niewymierność krzywdy, określenie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę każdorazowo dokonywane jest przez orzekający w sprawie sąd, który korzysta w tym zakresie z większej swobody, aniżeli przy ustalaniu szkody majątkowej i sumy potrzebnej do jej naprawienia. Nie oznacza to jednak, aby ocena Sądu nie poddawała się weryfikacji pod kątem jej zgodności z dyspozycją art. 445 §1 k.c. Kryteria istotne przy ustalaniu „odpowiedniej” sumy zadośćuczynienia to przykładowo: rodzaj naruszonego dobra, zakres i rodzaj rozstroju zdrowia, czas trwania cierpień, wiek pokrzywdzonego, intensywność ujemnych doznań fizycznych i psychicznych, rokowania na przyszłość, stopień winy sprawcy (vide: SN z wyroku z dn. 12.04.1972 r., II CR 57/72, wyrok Sądu Najwyższego z 20.04.2006 r., IV CSK 99/05, wyrok Sądu Najwyższego z 27.02.2004 r., V CK 282/03). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zadośćuczynienie z art. 445 k.c. ma charakter przede wszystkim kompensacyjny, musi być rozważane indywidualnie i tym samym jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość dla poszkodowanego, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej (tak m.in. SN w wyroku z dn. z dnia 14 stycznia 2011 r., I PK 145/10 opubl. w M.P.Pr. 2011/9/479).

W orzecznictwie wyrażono również pogląd, iż zdrowie jest dobrem szczególnie cennym; przyjmowanie niskich kwot zadośćuczynienia w przypadkach ciężkich uszkodzeń ciała prowadzi do niepożądanej deprecjacji tego dobra (tak SN w wyroku z dnia 16.07.1997 r., II CKN 273/97, nie publ.). Jak wskazuje się również w orzecznictwie sądowym (wyrok SN z 28.09.2001 r., III CKN 427/00, Lex 52766) wysokość zadośćuczynienia nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" w tym znaczeniu, że powinna być - przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego - utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Ponadto zdaniem Sądu, ustalony przez biegłych lekarzy i innych specjalistów charakter i stopień uszczerbku na zdrowiu ma znaczenie jedynie pomocnicze i nie może stanowić głównego wskaźnika wysokości należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia, gdyż przy ustaleniu jego wysokości należy brać pod uwagę również pozostałe wyżej wymienione czynniki (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28.06.2005 r., I CK 7/2005, LEX nr 153254, także: wyrok SN z 5.10.2005 r., I PK 47/05, M.P.Pr. 2006/4/208).

Kierując się wyżej wskazanymi regulacjami, Sąd na podstawie art. 46 §1 k.k. orzekł od I. G. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonego O. R. w wysokości 5.000 złotych. Miarkując kwotę zadośćuczynienia Sąd miał na względzie z jednej strony niewątpliwie dotkliwe skutki, w tym cierpienie fizyczne, którego O. R. doznał w związku z przestępstwem popełnionym przez oskarżonego. Z drugiej jednak strony Sąd miał na uwadze, iż obrażenia odniesione przez pokrzywdzonego nie miały charakteru ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co również znalazło odzwierciedlenie w ustalonej kwocie zadośćuczynienia.

Zgodnie z zasadą obligatoryjnego zaliczenia na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, Sąd na podstawie art. 63 §1 k.k. zaliczył oskarżonemu okresy jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie, tj. okres od dnia 7 stycznia 2026r. godz. 16:00 do dnia 7 października 2026 r., przyjmując jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.

Przepadek dowodów w postaci pałki teleskopowej i noża orzeczono na podstawie art. 44 §2 k.k., albowiem w toku postępowania ustalono, że były to przedmioty służące do popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu. Mając na uwadze charakter tych przedmiotów, ich właściwości oraz brak jakiejkolwiek celowości czy wartości społeczno-gospodarczej w ich dalszym przechowywaniu, Sąd na podstawie zarządził ich zniszczenie jako jedyny właściwy i bezpieczny sposób postąpienia z zatrzymanymi rzeczami.

Analiza sytuacji materialnej i osobistej oskarżonego, w tym wymierzenie wobec niego kary pozbawienia wolności, brak dochodów, doprowadziły Sąd do przekonania, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zwolnienia I. G. z obowiązku poniesienia kosztów postępowania i opłaty.

SSO Tomasz Kaszyca SSO Julita Marek-Naskrętska

Przepisy powołane w orzeczeniu

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 - art. 148; art. 148 § 1; art. 148 § 2; art. 148 § 3; art. 148 § 4; art. 38)
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 - art. 11; art. 11 § 2; art. 11 § 3; art. 115; art. 115 § 2; art. 117; art. 13; art. 13 § 1; art. 14; art. 14 § 1; art. 148; art. 148 § 1; art. 156; art. 157; art. 157 § 1; art. 160; art. 160 § 1; art. 22; art. 22 § 1; art. 25; art. 25 § 1; art. 25 § 2; art. 31; art. 31 § 1; art. 31 § 2; art. 44; art. 44 § 2; art. 46; art. 46 § 1; art. 53; art. 53 § 1; art. 53 § 2 a; art. 54; art. 54 § 1; art. 60; art. 60 § 1; art. 60 § 6; art. 60 § 6 pkt. 2; art. 63; art. 63 § 1; art. 64; art. 64 § 1; art. 9; art. 9 § 1; art. 93 a; art. 93 b)
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 445; art. 445 § 1)
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 - art. 157; art. 157 § 1)

Źródło: System Analizy Orzeczeń Sądowych (SAOS), orzeczenie nr 555412, dane pobrane 17 listopada 2026. Oryginał w SAOS. Orzeczenie zanonimizowały sądy. Nie sprawdzamy jego prawomocności ani późniejszych zmian, dlatego przed powołaniem się na nie sprawdź je w źródle.

Inne orzeczenia z tego działu

Wszystkie orzeczenia z działu: Odszkodowania i prawo cywilne