Wyrok

Wyrok, IV RC 156/26, Sąd Rejonowy w Wieliczce, 3 września 2026

Sąd
Sąd Rejonowy w Wieliczce
Wydział
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura
IV RC 156/26
Data
3 września 2026
Skład
Paweł Styrna (przewodniczący)
Słowa kluczowe
alimenty

Teza

Rozpoznając żądanie zmiany wysokości alimentów na podstawie art. 138 k.r.o., sąd dokonuje aktualnej oceny przesłanek określonych w art. 135 § 1 k.r.o. Okoliczności istniejące w chwili poprzedniego ustalenia alimentów stanowią jedynie punkt odniesienia dla stwierdzenia zmiany stosunków, natomiast o wysokości świadczenia rozstrzygają aktualne (z chwili wydania orzeczenia) usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego,

Sygn. IV RC 156/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 września 2026 roku

Sąd Rejonowy w Wieliczce Wydział IV Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Paweł Styrna

Protokolant Iwona Magda

po rozpoznaniu w dniu 3 września 2026 roku w Wieliczce, na rozprawie

sprawy z powództwa małoletnich O. W. i Z. W. reprezentowanych przez matkę X. W.

przeciwko Ł. W.

1.  zasądza od pozwanego Ł. W. Pesel (...) na rzecz małoletniego Z. J. (...) tytułem alimentów kwoty po 2000 zł (dwa tysiące złotych) miesięcznie, płatne do rąk matki małoletniego, X. W. do 10-go dnia każdego miesiąca począwszy od 29 kwietnia 2026 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z kwot, w miejsc alimentów ustalonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 12.04.2023r. sygnatura I C 1278/22,

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,

3.  nie obciąża pozwanego kosztami sądowymi,

4.  wyrokowi w pkt 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

sędzia Paweł Styrna

Sygn. akt IV RC 156/26

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 3 września 2026 roku

Pozwem z dnia 4 maja 2026 r. (data prezentaty) małoletni powodowie Z. W. i O. W., reprezentowani przez przedstawicielkę ustawową – matkę X. W., wnieśli o podwyższenie alimentów zasądzonych od pozwanego Ł. W. wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku, I Wydział Cywilny, z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt I C 1278/22: na rzecz Z. W. z kwoty po 1.800 zł do kwoty po 3.600 zł miesięcznie, a na rzecz O. W. z kwoty po 2.200 zł do kwoty po 4.400 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu pozwu strona powodowa wskazała, że od wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie alimentów upłynęły trzy lata. W tym czasie zwiększyły się usprawiedliwione potrzeby małoletnich powodów, a także możliwości zarobkowe pozwanego.

W odpowiedzi na pozew pozwany Ł. W. uznał powództwo dotyczące małoletniego Z. W. do kwoty po 2.000 zł miesięcznie, wnosząc o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie.

Uzasadniając swoje stanowisko, pozwany wskazał, że małoletni Z. W. od września rozpocznie naukę w szkole podstawowej, co uzasadnia podwyższenie należnych mu alimentów do kwoty po 2.000 zł miesięcznie. Odnosząc się natomiast do żądania dotyczącego małoletniej O. W., pozwany podniósł, że już w chwili ustalania alimentów w dotychczasowej wysokości uczęszczała ona do szkoły, a okoliczność ta została wówczas uwzględniona. W konsekwencji wniósł o oddalenie powództwa w pozostałej części jako bezzasadnego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletnia O. W. ma 9 lat i uczęszcza do III klasy szkoły podstawowej. Pozostaje pod stałą opieką matki, z którą zamieszkuje. Małoletnia cierpi na atopowe zapalenie skóry i alergię wziewną, jest poddawana odczulaniu oraz pozostaje w trakcie diagnostyki w kierunku astmy. Przyjmuje leki przeciwalergiczne, w tym I. i M., oraz stosuje wziewne leki sterydowe. Leczenie odbywa się zasadniczo w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Miesięczny koszt leków, odczulania i niezbędnej suplementacji wynosi około 350 zł. Małoletnia nie wymaga stosowania specjalistycznej diety. Koszt jej wyżywienia, łącznie z obiadami szkolnymi w wysokości około 180–200 zł miesięcznie, wynosi około 900 zł miesięcznie. Deklarowana przez matkę kwota 1.500 zł miesięcznie nie odpowiada zwykłym kosztom wyżywienia dziewięcioletniego dziecka, zwłaszcza że O. korzysta z odpłatnych obiadów szkolnych, nie stosuje specjalnej diety, a posiłki przygotowywane są wspólnie dla całej rodziny. Małoletnia uczęszcza na dodatkowe zajęcia z języka angielskiego, których koszt wynosi 280 zł miesięcznie, zajęcia gry na skrzypcach za 100 zł, akrobatykę za 150 zł, gimnastykę za 255 zł oraz zajęcia taneczne za 150 zł miesięcznie. Zakres tych zajęć jest rozbudowany, a część z nich ma zbliżony charakter ruchowy. Stałe, usprawiedliwione wydatki na zajęcia wspierające edukację i rozwój małoletniej wynoszą około 500 zł miesięcznie. Koszt wyprawki szkolnej wynosi około 300 zł rocznie, zaś składki na potrzeby klasy około 150–200 zł rocznie. Łączne przeciętne wydatki na wyprawkę, materiały szkolne, książki i potrzeby klasowe wynoszą około 100 zł miesięcznie. Koszt odzieży i obuwia O. wynosi przeciętnie około 250 zł miesięcznie, natomiast środków higienicznych, kosmetyków i usług fryzjerskich około 150 zł miesięcznie. Kwota 500–600 zł miesięcznie wskazywana przez matkę jako stały koszt odzieży nie została potwierdzona dokumentami ani szczególnymi potrzebami dziecka. Przypadająca na O. część kosztów utrzymania domu, obejmujących wodę, gaz, energię elektryczną, wywóz odpadów, opróżnianie szamba i dostęp do Internetu, wynosi około 350 zł miesięcznie. Rodzina nie ponosi kosztów najmu ani rat kredytu związanych z zajmowanym domem. Korzystanie z serwisów Netflix i Disney+ stanowi wydatek całego gospodarstwa domowego, a nie indywidualny koszt utrzymania małoletniej. Nie wykazano również, aby w związku z korzystaniem przez O. z telefonu ponoszony był odrębny, stały wydatek w deklarowanej wysokości. Przypadające na dziecko wydatki na Internet, multimedia i telefon nie przekraczają około 50 zł miesięcznie. Koszt dowożenia O. do szkoły i na zajęcia wynosi około 100 zł miesięcznie, natomiast przeciętny koszt wypoczynku, rozrywki i kieszonkowego, po jego rozliczeniu w skali roku, wynosi około 250 zł miesięcznie. Łączny miesięczny koszt zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb małoletniej O. wynosi około 3.000 zł.

Małoletni Z. W. ma 7 lat i rozpoczął naukę w I klasie szkoły podstawowej. Pozostaje pod stałą opieką matki, z którą zamieszkuje. Małoletni cierpi na atopowe zapalenie skóry i alergię wziewną oraz jest poddawany odczulaniu. Pozostaje w leczeniu w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia i przyjmuje leki przeciwalergiczne. Koszt leków wynosi około 200 zł miesięcznie, a koszt odczulania 155 zł za okres 55 dni. Łączny przeciętny koszt leczenia Z. wynosi około 300 zł miesięcznie. Małoletni nie wymaga stosowania specjalistycznej diety, chociaż matka kupuje mu także produkty bez laktozy. Koszt jego wyżywienia, łącznie z obiadami szkolnymi w wysokości około 200 zł miesięcznie, wynosi około 900 zł miesięcznie. Deklarowana przez matkę kwota 1.500 zł miesięcznie nie została wykazana i nie odpowiada zwykłym kosztom wyżywienia siedmioletniego dziecka, które nie wymaga specjalnej diety i spożywa odpłatne obiady w szkole. Z. uczęszcza na zajęcia języka angielskiego, których koszt wynosi 190 zł miesięcznie, zajęcia piłki nożnej za 100 zł, zajęcia taneczne za 90 zł oraz kickboxing za 160 zł miesięcznie. Zakup książek do nauki języka angielskiego kosztuje około 200 zł rocznie. Łączne miesięczne wydatki na zajęcia dodatkowe i związane z nimi materiały wynoszą około 500 zł. Koszt wyprawki szkolnej wynosi około 300 zł rocznie, a składki na potrzeby klasy około 150–200 zł rocznie. Przeciętne miesięczne wydatki na wyprawkę, materiały edukacyjne i pozostałe potrzeby szkolne wynoszą około 100 zł. Koszt odzieży i obuwia Z., w tym odzieży sportowej, korków i obuwia halowego, wynosi przeciętnie około 300 zł miesięcznie. W lipcu 2026 r. ojciec zakupił Z. większą część garderoby oraz obuwie. Koszt środków higienicznych, kosmetyków i usług fryzjerskich wynosi około 150 zł miesięcznie. Przypadająca na Z. część kosztów utrzymania domu wynosi około 350 zł miesięcznie. Wydatki na Internet, multimedia i telefon przypadające na małoletniego nie przekraczają około 50 zł miesięcznie. Nie wykazano ponoszenia odrębnego kosztu abonamentu telefonicznego przeznaczonego wyłącznie dla Z.. Koszt dowożenia małoletniego do szkoły i na zajęcia dodatkowe wynosi około 100 zł miesięcznie, natomiast przeciętny koszt wypoczynku, rozrywki i kieszonkowego, rozliczony w skali całego roku, wynosi około 250 zł miesięcznie. Łączny miesięczny koszt zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb małoletniego Z. wynosi około 3.000 zł.

X. W. ma 40 lat, posiada wykształcenie wyższe w zakresie turystyki i obecnie nie pracuje zarobkowo. Podjęła stacjonarne studia na kierunku pielęgniarstwo na uczelni prywatnej i odbywa praktyki w szpitalu. Pozostaje w związku małżeńskim z X. C., który pracuje jako tester oprogramowania i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości około 5.000 zł miesięcznie. Małżonkowie wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i sprawują bieżącą opiekę nad Z. i O.. X. W. zajmuje się organizacją leczenia, edukacji i zajęć dodatkowych dzieci. Otrzymuje regularnie alimenty w łącznej wysokości 4.000 zł miesięcznie oraz korzysta z pomocy finansowej męża i swojej matki. X. W. uzyskuje dochód z wynajmu mieszkania przy ul. (...) w C.. Po odliczeniu opłat pozostaje jej z tego tytułu około 2.800 zł miesięcznie. W wyniku podziału majątku wspólnego otrzymała to mieszkanie oraz spłatę w kwocie przekraczającej 300.000 zł, z czego do chwili przesłuchania otrzymała około 200.000 zł, a pozostałe 110.000 zł miało zostać jej wypłacone do stycznia 2027 r. W 2022 r. sprzedała odziedziczone po ojcu mieszkanie za około 650.000 zł, a następnie około 600.000 zł przekazała swojej matce. X. W. korzysta z samochodu marki Audi A5 z lat 2016–2018. Wraz z mężem i dziećmi zamieszkuje w domu należącym do jej matki. Rodzina nie płaci czynszu najmu ani rat kredytu, ponosząc jedynie bieżące opłaty eksploatacyjne. Matka X. W. zamierza przenieść na nią własność zajmowanego domu.

Ł. W. ma 47 lat i jest czynnym zawodowo adwokatem. Posiada 35% udziałów w kancelarii adwokackiej. Jego przeciętny miesięczny dochód wynosi około 24.000–25.000 zł. Prowadzona przez niego spółka osiąga dochód, natomiast indywidualna działalność gospodarcza wykazuje stratę. Pozwany jest właścicielem domu w M. o powierzchni około 280 m 2 wraz z garażem, trzech działek położonych na terenach rolnych oraz udziału w hali w O., która pozostaje niewykorzystywana. Nie wykazano, aby pozwany prowadził hodowlę psów ani osiągał z tego tytułu dochody. Nie zostało również potwierdzone, aby jego rzeczywisty miesięczny dochód wynosił 80.000 zł. Pozwany pozostaje w związku z inną kobietą, z którą ma czteromiesięcznego syna H.. Partnerka pozwanego po urodzeniu dziecka nie pracuje zawodowo. Ł. W. określił swoje miesięczne zobowiązania na około 15.000 zł, zaś koszt utrzymania domu na około 2.000 zł miesięcznie. W związku z podziałem majątku wspólnego spłacił X. W. około 200.000 zł, a do zapłaty pozostało mu około 100.000 zł. Pozwany uiszcza alimenty na Z. i O. w łącznej wysokości 4.000 zł miesięcznie. Kontakty Ł. W. z Z. i O. odbywają się przede wszystkim podczas wakacji, ferii, świąt i niektórych dłuższych weekendów. W lipcu 2026 r. dzieci przebywały u niego przez niemal cały miesiąc. W okresie kontaktów pozwany ponosi koszty ich wyżywienia, wypoczynku i bieżącego utrzymania. Według świadka H. P. wydatki poniesione podczas ostatniego wakacyjnego pobytu dzieci wyniosły około 3.000 zł na każde z nich. Pozwany pokrywa również koszty przejazdów dzieci, przekazuje matce dodatkowe środki na paliwo oraz kupuje dzieciom odzież, obuwie i leki.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a także zeznań świadków oraz stron. Dowody te, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, pozwoliły na ustalenie sytuacji życiowej małoletnich, charakteru i wysokości kosztów ich utrzymania oraz możliwości zarobkowych i majątkowych obojga rodziców. Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów, w tym w szczególności odpisy aktów stanu cywilnego, wyrok rozwodowy, potwierdzenia przelewów, rachunki i pozostałe dokumenty dotyczące wydatków ponoszonych na rzecz małoletnich. Ich autentyczność ani treść nie były kwestionowane przez strony i nie budziły wątpliwości Sądu. Dokumenty te potwierdzały fakt poniesienia określonych wydatków oraz ich wysokość. Nie przesądzały jednak, czy wszystkie udokumentowane wydatki służyły zaspokojeniu usprawiedliwionych potrzeb małoletnich oraz czy ich poniesienie było uzasadnione wiekiem, stanem zdrowia i rzeczywistymi potrzebami dzieci. Okoliczności te wymagały odrębnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Zeznania świadków X. C. oraz H. P. Sąd uznał za wiarygodne. Były one spójne, logiczne i korespondowały z zeznaniami stron oraz przedłożonymi dokumentami. Ich znaczenie dla rozstrzygnięcia pozostawało jednak ograniczone, gdyż świadkowie nie posiadali szczegółowej wiedzy o wysokości poszczególnych kosztów utrzymania małoletnich. X. C. wskazał wprost, że sprawami finansowymi i bieżącymi wydatkami na dzieci zajmuje się przede wszystkim ich matka. H. P. miała natomiast wiedzę głównie o kosztach ponoszonych przez pozwanego podczas pobytu dzieci pod jego opieką. Zeznania świadków potwierdziły jednak sytuację życiową stron, stan zdrowia dzieci, korzystanie przez nie z zajęć dodatkowych, sposób realizowania kontaktów z ojcem oraz ponoszenie przez pozwanego dodatkowych wydatków na ich rzecz.

Zeznania stron Sąd uznał co do zasady za wiarygodne w zakresie dotyczącym ich sytuacji osobistej, zawodowej i majątkowej, sposobu sprawowania opieki nad dziećmi, stanu zdrowia małoletnich oraz rodzajów ponoszonych wydatków. Zeznania pozwanego zasługiwały na wiarę w szczególności w części dotyczącej wykonywanej działalności zawodowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanego majątku, zobowiązań związanych z podziałem majątku wspólnego oraz dodatkowych kosztów ponoszonych podczas kontaktów z dziećmi. W tym zakresie znajdowały one potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym i nie zostały skutecznie podważone.

Sąd jedynie częściowo dał wiarę zeznaniom X. W. w zakresie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania dzieci. Wiarygodne były jej zeznania dotyczące rodzaju potrzeb małoletnich oraz faktu ponoszenia wydatków na ich wyżywienie, leczenie, edukację, odzież, środki higieniczne, transport i zajęcia dodatkowe. Wskazane przez nią łączne kwoty, wynoszące 5.653 zł miesięcznie w przypadku O. oraz 5.118 zł miesięcznie w przypadku Z., były jednak wyraźnie zawyżone. Dotyczyło to zwłaszcza deklarowanych kosztów wyżywienia, odzieży, licznych zajęć dodatkowych, transportu, korzystania z multimediów i telefonów, a także wydatków związanych z wypoczynkiem. Część podawanych kwot nie została należycie udokumentowana, część obejmowała wydatki całego gospodarstwa domowego, a nie indywidualne potrzeby dzieci, zaś niektóre koszty miały charakter okazjonalny lub fakultatywny. W tym zakresie zeznania przedstawicielki ustawowej małoletnich zostały zweryfikowane na podstawie przedłożonych dokumentów, pozostałych dowodów osobowych oraz zasad doświadczenia życiowego, z uwzględnieniem wieku dzieci, ich stanu zdrowia, braku konieczności stosowania specjalistycznej diety, warunków mieszkaniowych rodziny oraz zwykłego poziomu kosztów utrzymania dzieci w zbliżonym wieku. Szczegółowa ocena poszczególnych wydatków oraz ich zaliczenia do usprawiedliwionych potrzeb małoletnich została przedstawiona w dalszej części uzasadnienia.

Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął dowody z zeznań świadków N. P. G., O. S., C. D-G., Z. C., O. R. (1), O. R. (2) oraz Z. W.. Okoliczności objęte tymi wnioskami dowodowymi zostały dostatecznie wyjaśnione za pomocą przeprowadzonych dowodów. Żaden z wymienionych świadków nie sprawował bieżącej opieki nad małoletnimi ani nie zamieszkiwał wspólnie z dziećmi i ich rodzicami, wobec czego dysponował jedynie wiedzą pośrednią, niewykraczającą poza informacje posiadane przez rodziców. Rodzice zostali natomiast przesłuchani w charakterze stron i szczegółowo przedstawili okoliczności dotyczące potrzeb oraz kosztów utrzymania małoletnich. Zgromadzony materiał dowodowy był zatem wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części, w jakiej pozwany uznał żądanie dotyczące małoletniego Z. W., tj. do kwoty po 2.000 zł miesięcznie. W pozostałym zakresie podlegało oddaleniu jako niezasadne.

Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Zakres tych świadczeń, stosownie do art. 135 § 1 k.r.o., wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, a z drugiej – zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka może przy tym, zgodnie z art. 135 § 2 k.r.o., polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o jego utrzymanie i wychowanie.

Stosownie do art. 138 k.r.o. zmiany orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego można żądać w razie zmiany stosunków. Podstawy modyfikacji wcześniej ustalonych alimentów nie stanowi zatem sam upływ czasu ani przedstawienie nowego zestawienia wydatków, lecz rzeczywista i dostatecznie istotna zmiana okoliczności wpływających na zakres obowiązku alimentacyjnego. Może ona polegać na zwiększeniu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, zmianie możliwości zarobkowych lub majątkowych zobowiązanego albo na zmianie obu tych elementów.

Wysokość alimentów każdorazowo podlega jednak ustaleniu według przesłanek określonych w art. 135 § 1 k.r.o. Zmiana stosunków musi zatem mieć taki charakter i rozmiar, aby wpływała na zakres usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Rozpoznając żądanie zmiany wysokości alimentów na podstawie art. 138 k.r.o., sąd dokonuje zatem aktualnej oceny przesłanek określonych w art. 135 § 1 k.r.o. Okoliczności istniejące w chwili poprzedniego ustalenia alimentów stanowią punkt odniesienia dla stwierdzenia zmiany stosunków, natomiast o wysokości świadczenia rozstrzygają aktualne usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz obecne możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.

Nie każda więc zmiana w życiu dziecka ani każdy nowy wydatek ponoszony przez rodzica sprawującego bieżącą pieczę uzasadnia podwyższenie alimentów. Ustawodawca wiąże zakres obowiązku alimentacyjnego z potrzebami „usprawiedliwionymi”, a nie ze wszystkimi potrzebami deklarowanymi przez rodzica reprezentującego dziecko. Za usprawiedliwione mogą zostać uznane wydatki odpowiadające wiekowi, stanowi zdrowia, uzdolnieniom, dotychczasowej stopie życiowej dziecka oraz racjonalnemu modelowi jego wychowania. Sam fakt poniesienia określonego kosztu, nawet potwierdzony rachunkiem lub dowodem zapłaty, nie przesądza jeszcze, że powinien on w całości wyznaczać zakres obowiązku alimentacyjnego drugiego rodzica. Ciężar udowodnienia zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie alimentów spoczywał na stronie powodowej, stosownie do art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. Małoletni powodowie domagali się podwojenia dotychczasowych świadczeń: w przypadku Z. z kwoty 1.800 zł do 3.600 zł miesięcznie, a w przypadku O. z kwoty 2.200 zł do 4.400 zł miesięcznie. Tak znaczne zwiększenie obowiązku alimentacyjnego wymagało potwierdzenia odpowiednio istotnego wzrostu usprawiedliwionych potrzeb dzieci albo znaczącej poprawy możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził wystąpienia takich okoliczności w zakresie odpowiadającym żądaniu pozwu.

Sąd nie podzielił przedstawionego przez X. W. oszacowania kosztów utrzymania dzieci na poziomie 5.653 zł miesięcznie w przypadku O. oraz 5.118 zł miesięcznie w przypadku Z.. Kwoty te zostały wyraźnie zawyżone i obejmowały zarówno wydatki podstawowe, jak i fakultatywne, ponadstandardowe lub odnoszące się do całego gospodarstwa domowego. Usprawiedliwionych potrzeb dzieci nie można utożsamiać z sumą wszystkich wydatków, które ich matka zdecydowała się ponosić. Dotyczyło to w pierwszej kolejności kosztów wyżywienia, określonych przez matkę na kwotę po 1.500 zł miesięcznie na każde dziecko, niezależnie od dodatkowych kosztów obiadów szkolnych wynoszących około 180–200 zł miesięcznie. Oznaczałoby to przeznaczanie na samo wyżywienie dwojga dzieci ponad 3.000 zł miesięcznie, bez uwzględnienia kosztów żywienia dwojga dorosłych członków gospodarstwa domowego. Dzieci mają 7 i 9 lat, nie wymagają specjalistycznej diety, a posiłki przygotowywane są wspólnie dla całej rodziny. Zakup dla Z. niektórych produktów bez laktozy nie uzasadniał przyjęcia tak wysokich kosztów jego wyżywienia. Kwoty podawane przez matkę, ocenione z uwzględnieniem wieku dzieci, korzystania przez nie z obiadów szkolnych oraz zasad doświadczenia życiowego, pozostawały nieproporcjonalne do ich rzeczywistych potrzeb. Podobnie zawyżone zostały deklarowane wydatki na odzież i obuwie, wynoszące według matki po 500–600 zł miesięcznie na każde dziecko. Koszty tego rodzaju nie są ponoszone w jednakowej wysokości w każdym miesiącu, lecz mają charakter okresowy. Zgromadzony materiał nie potwierdził istnienia szczególnych potrzeb dzieci, które uzasadniałyby stałe przeznaczanie na ten cel łącznie ponad 1.000 zł miesięcznie. Ponadto pozwany, niezależnie od alimentów, kupował dzieciom odzież i obuwie, a w lipcu 2026 r. nabył Z. większą część garderoby. Do zawyżenia kosztów doszło również przez przypisanie dzieciom wydatków dotyczących całego gospodarstwa domowego. Opłaty za wodę, gaz, energię elektryczną, wywóz odpadów, opróżnianie szamba i dostęp do Internetu służą wszystkim czterem osobom zamieszkującym w domu. Mogą zatem obciążać budżet każdego z dzieci jedynie w odpowiedniej części. Rodzina nie ponosi przy tym kosztów najmu domu ani rat kredytu związanego z jego nabyciem. Brak było zatem podstaw do przypisywania małoletnim całości albo przeważającej części kosztów eksploatacji nieruchomości. Również wydatki na Internet oraz serwisy Netflix i Disney+ dotyczą całej rodziny, a nie wyłącznie małoletnich. Abonamenty stacji streamingowych mają charakter fakultatywny i nie stanowią samodzielnej, koniecznej potrzeby każdego dziecka. Zgromadzony materiał nie potwierdził także, aby każde z dzieci posiadało odrębny abonament telefoniczny generujący stałe koszty w deklarowanej wysokości. Te same opłaty nie mogą być wielokrotnie ujmowane jako indywidualne koszty utrzymania poszczególnych członków gospodarstwa domowego. Szczególnej oceny wymagały wydatki na zajęcia dodatkowe. Sąd nie kwestionuje, że nauka języka obcego, aktywność sportowa lub rozwijanie zainteresowań muzycznych mogą należeć do usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Nie oznacza to jednak, że każdy rodzaj zajęć wybrany jednostronnie przez jednego z rodziców, bez względu na ich liczbę, częstotliwość i łączny koszt, automatycznie zwiększa zakres obowiązku alimentacyjnego drugiego rodzica. Z. uczestniczył jednocześnie w zajęciach języka angielskiego, piłki nożnej, tańca i kickboxingu, natomiast O. uczęszczała na język angielski, skrzypce, akrobatykę, gimnastykę oraz taniec. W przypadku O. kilka aktywności miało zbliżony charakter ruchowy. Zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że tak rozbudowany plan zajęć wynikał ze szczególnych uzdolnień dzieci albo zaleceń szkoły, lekarza, psychologa lub innego specjalisty. Nie stwierdzono również okoliczności wskazujących, że wszystkie te zajęcia były konieczne dla prawidłowego rozwoju małoletnich lub że dzieci nie mogłyby rozwijać swoich zainteresowań przy mniejszej liczbie odpłatnych aktywności. Tak znaczne zwielokrotnienie zajęć dodatkowych obiektywnie prowadziło przede wszystkim do generowania kolejnych kosztów. Nie sposób natomiast utożsamiać dobra dziecka z maksymalną liczbą odpłatnych aktywności. Prawidłowa organizacja życia dziecka powinna pozostawiać mu także odpowiednią ilość czasu na naukę, swobodną zabawę, odpoczynek oraz kontakty rodzinne i rówieśnicze. Nadmierne wypełnienie tygodnia zorganizowanymi zajęciami może ograniczać możliwość zaspokojenia tych równie istotnych potrzeb. W sprawie nie stwierdzono, aby aktualna liczba zajęć wywoływała u dzieci negatywne następstwa. Jednocześnie zgromadzony materiał nie potwierdził, aby tak szeroki zakres zajęć był konieczny i w całości odpowiadał usprawiedliwionym potrzebom małoletnich.

Rodzic sprawujący bieżącą pieczę może przeznaczać własne środki na ponadstandardowe zajęcia i aktywności dzieci. Nie może jednak przez jednostronne zwiększanie ich liczby automatycznie prowadzić do rozszerzenia obowiązku alimentacyjnego drugiego rodzica. Odmienna ocena oznaczałaby, że zakres obowiązku pozwanego zależałby nie od obiektywnie usprawiedliwionych potrzeb dzieci, lecz od swobodnych decyzji wydatkowych ich matki.

Nie wszystkie wydatki rekreacyjne i wypoczynkowe mogły również zostać uwzględnione w pełnej deklarowanej wysokości. Wyjazdy wakacyjne i narciarskie służą wypoczynkowi oraz rozwojowi dzieci, lecz mają charakter okresowy i powinny być rozliczane w skali całego roku. Zgromadzony materiał nie potwierdził, aby dzieci corocznie korzystały ze wszystkich wskazanych form wypoczynku za podane przez matkę kwoty. Ponadto w czasie wakacji, ferii i świąt część kosztów utrzymania dzieci ponosi bezpośrednio pozwany, pod którego opieką wówczas przebywają.

W odniesieniu do małoletniej O. nie stwierdzono istotnej zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie dotychczasowych alimentów. O. uczęszczała do szkoły już w chwili wydania poprzedniego orzeczenia, a koszty związane z jej edukacją stanowiły wówczas element jej potrzeb. Stan zdrowia małoletniej wymaga leczenia alergii i atopowego zapalenia skóry oraz dalszej diagnostyki, jednak schorzenia alergiczne występowały już wcześniej. Kontynuowanie leczenia nie stanowi zatem nowej okoliczności uzasadniającej zmianę zakresu obowiązku alimentacyjnego, a koszt leków i odczulania mieści się w dotychczasowym świadczeniu. Usprawiedliwione potrzeby O. wynoszą około 3.000 zł miesięcznie. Pozwany uiszcza na jej rzecz alimenty w wysokości 2.200 zł, pokrywając tym samym zdecydowanie więcej niż połowę tych kosztów. Pozostała część obciąża matkę, która wykonuje swój obowiązek również przez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie córki. Zakres tych starań nie uzasadnia jednak zwolnienia matki od finansowego udziału w utrzymaniu dziecka, zwłaszcza że uzyskuje ona dochód z wynajmu mieszkania, posiada majątek oraz otrzymała znaczne środki z tytułu podziału majątku wspólnego. Jej aktualne niepodejmowanie zatrudnienia i rozpoczęcie studiów nie mogą prowadzić do przerzucenia na pozwanego całości kosztów utrzymania dzieci.

W przypadku małoletniego Z. rozpoczęcie nauki w szkole podstawowej stanowiło zmianę jego sytuacji. Pojawiły się wydatki związane z wyprawką, materiałami edukacyjnymi, obiadami szkolnymi i organizacją nauki. Uzasadniało to umiarkowane podwyższenie alimentów. Pozwany uznał powództwo do kwoty po 2.000 zł miesięcznie. Stosownie do art. 213 § 2 k.p.c. Sąd był związany uznaniem powództwa, gdyż nie było ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego ani nie zmierzało do obejścia prawa. Kwota 2.000 zł pozostaje adekwatna do ustalonych na około 3.000 zł miesięcznie usprawiedliwionych potrzeb Z. oraz możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego. Brak było natomiast podstaw do podwyższenia alimentów na rzecz Z. ponad kwotę uznaną przez pozwanego. Rozpoczęcie nauki w szkole podstawowej nie spowodowało wzrostu kosztów utrzymania dziecka o 1.800 zł miesięcznie, jak wynikałoby z żądania podwojenia dotychczasowych alimentów. Także w przypadku Z. część kosztów została zawyżona, część odnosiła się do całego gospodarstwa domowego, a część wynikała z fakultatywnych decyzji o korzystaniu z licznych zajęć dodatkowych.

Pozwany uzyskuje dochód w wysokości około 24.000–25.000 zł miesięcznie i posiada znaczne możliwości zarobkowe oraz majątkowe. Wysokie dochody zobowiązanego nie prowadzą jednak do automatycznego uwzględnienia każdej kwoty wydatkowanej lub deklarowanej przez drugiego rodzica. Możliwości zobowiązanego wyznaczają górną granicę świadczenia, natomiast jego rzeczywisty zakres nadal zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Obie przesłanki określone w art. 135 § 1 k.r.o. muszą występować łącznie. Sam fakt, że pozwany byłby w stanie ponosić wyższe świadczenia, nie uzasadnia ich zasądzenia, jeżeli nie odpowiada im rzeczywisty i odpowiednio istotny wzrost usprawiedliwionych potrzeb dzieci. Sąd uwzględnił również, że pozwany, niezależnie od alimentów, ponosi bezpośrednie wydatki w czasie kontaktów z dziećmi, pokrywa koszty ich przejazdów, wyżywienia i wypoczynku oraz kupuje im odzież, obuwie i leki. Ma ponadto obowiązek utrzymania kolejnego małoletniego dziecka. Z drugiej strony matka małoletnich uzyskuje dochód z najmu mieszkania, dysponuje majątkiem otrzymanym w wyniku podziału majątku wspólnego oraz korzysta ze wsparcia obecnego męża i swojej matki, a rodzina nie ponosi kosztów najmu zajmowanego domu. Całokształt sytuacji obojga rodziców nie uzasadniał obciążenia pozwanego niemal całością zadeklarowanych przez matkę kosztów utrzymania Z. i O..

W konsekwencji Sąd uznał, że w odniesieniu do O. zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził istotnej zmiany stosunków uzasadniającej ingerencję w dotychczasową wysokość alimentów. W przypadku Z. rozpoczęcie nauki w szkole podstawowej uzasadniało podwyższenie alimentów jedynie do kwoty po 2.000 zł miesięcznie, zgodnie z uznaniem powództwa przez pozwanego. Żądanie podwyższenia alimentów ponad tę kwotę, podobnie jak żądanie dotyczące O., nie znajdowało podstaw w ustalonych usprawiedliwionych potrzebach małoletnich.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w pkt 1 wyroku podwyższył alimenty należne małoletniemu Z. W. do kwoty po 2.000 zł miesięcznie, natomiast w pozostałym zakresie powództwo oddalił, o czym orzekł w pkt 2 wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., wzajemnie je znosząc z uwagi na częściowe uwzględnienie powództwa.

Na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd odstąpił od obciążenia pozwanego kosztami sądowymi, mając na względzie alimentacyjny charakter sprawy.

O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono z urzędu na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.

sędzia Paweł Styrna

Przepisy powołane w orzeczeniu

  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 - art. 100; art. 213; art. 213 § 2; art. 232; art. 235(2); art. 235(2) § 1; art. 235(2) § 1 pkt. 2; art. 333; art. 333 § 1; art. 333 § 1 pkt. 1)
  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 - art. 133; art. 133 § 1; art. 135; art. 135 § 1; art. 135 § 2; art. 138)
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - art. 6)

Źródło: System Analizy Orzeczeń Sądowych (SAOS), orzeczenie nr 554885, dane pobrane 17 listopada 2026. Oryginał w SAOS. Orzeczenie zanonimizowały sądy. Nie sprawdzamy jego prawomocności ani późniejszych zmian, dlatego przed powołaniem się na nie sprawdź je w źródle.

Teksty z działu: Rozwody i prawo rodzinne

Inne orzeczenia z tego działu

Wszystkie orzeczenia z działu: Rozwody i prawo rodzinne